دستورالعمل‌های اجرایی

این آییننامه ایمنی راه‌های کشور، جلد اول با عنوان «مبانی طرح راه ایمن»، توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و وزارت راه و شهرسازی تدوین شده و در سال ۱۳۹۳ منتشر شده است. هدف اصلی آن ارتقای ایمنی راه‌ها از طریق معرفی عوامل مؤثر بر ایمنی، ارائه معیارهای طراحی ایمن، کاهش عوامل تصادفات مرتبط با راه، و معرفی راهکارهای رفع مشکلات ایمنی در راه‌های…

این فایل، نشریه شماره ۸۷۰ سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان «ضوابط طراحی و اجرای سیستم آب‌بندی در ایستگاه‌ها و مسیر زیرزمینی (تونل) قطار شهری» است که در سال ۱۴۰۲ منتشر شده است. هدف آن ارائه معیارها و ضوابط طراحی، اجرایی و کنترلی برای سیستم‌های آب‌بندی و زهکشی در سازه‌های زیرزمینی مترو به منظور تأمین ایمنی، قابلیت بهره‌برداری و دوام سازه‌ها است. فایل…

این بخشنامه با شماره ۹۸/۴۹۴۶۹۴ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۰۴ اعلام می‌کند که نشریه شماره ۱۲۵ مجموعه نقشه‌های تیپ مخازن آب زمینی فاقد اعتبار است و به جای آن، ضابطه شماره ۱۲۳ با عنوان «ضوابط و معیارهای طرح و محاسبه مخازن آب زمینی» (موضوع بخشنامه شماره ۹۵/۴۸۱۳۴۴) باید ملاک طراحی قرار گیرد. این بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران ابلاغ شده است.

این فایل راهنمای مدیریت بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات و تجهیزات هیدرومکانیکی سد و تأسیسات وابسته است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ایران تهیه شده است. هدف اصلی آن ارائه دستورالعمل‌های فنی برای بهره‌برداری، نگهداری و تعمیرات تجهیزات هیدرومکانیکی در سدها و سازه‌های آبی است تا عملکرد بهینه، ایمنی و افزایش طول عمر تجهیزات تضمین شود. فایل شامل جدول‌های شناسنامه…

این سند دستورالعملی از سازمان برنامه و بودجه ایران با شماره ضابطه ۷۲۴۰ است که در سال ۱۳۹۶ منتشر شده و به روش تهیه ساختار شکست عملیات راه‌سازی (WBS) می‌پردازد. هدف اصلی آن ارائه چارچوبی استاندارد برای مدیریت پروژه‌های راه‌سازی، از جمله اجرای مسیر، پل، تونل، تجهیز کارگاه و مصالح پای کار است. سند مراحل مختلف پروژه از سطح طرح تا فعالیت‌های جزئی را…

این سند دستورالعمل مدیریت پیشگیری و بحران حوادث آلودگی نفتی رودخانه‌ها و دریاچه‌ها را ارائه می‌دهد و شامل ضوابط فنی و مدیریتی برای کاهش ریسک آلودگی ناشی از خطوط لوله انتقال نفت است. مراحل طراحی، اجرا و بهره‌برداری خطوط لوله با تأکید بر حریم منابع آبی و روش‌های پایش و مدیریت بحران بررسی شده‌اند. هدف اصلی، حفاظت از منابع آب در برابر آلودگی‌های نفتی…

این بخشنامه دستورالعمل اجرایی آیین‌نامه بازار بهینه‌سازی انرژی و محیط زیست را تصویب کرده و هدف آن ایجاد سازوکار صدور و مبادله گواهی‌های صرفه‌جویی انرژی در بورس انرژی ایران است. گواهی‌ها برای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی در حوزه‌های ساختمان، صنعت، کشاورزی، حمل‌ونقل و دیگر بخش‌ها صادر می‌شوند و متقاضیان می‌توانند آنها را در بازار معامله کنند. سقف تعهدات ناشران (شرکت‌های عرضه‌کننده انرژی) ۲۰ میلیون…

این سند دستورالعمل فعالیت‌های زمین‌شناسی استخراجی در جمهوری اسلامی ایران را ارائه می‌دهد و شامل ضوابط و روش‌های مربوط به عملیات زمین‌شناسی در معادن، از جمله تعاریف اصطلاحات معدنی، حفریات معدنی، نقشه‌برداری، نمونه‌برداری، محاسبه ذخیره قابل استخراج، کنترل کیفیت ماده معدنی، و برنامه‌ریزی تولید است. همچنین به مسائل خاص مانند تشخیص گسل‌ها، کنترل گازخیزی در معادن زغال‌سنگ، و پیشگیری از خودسوزی پرداخته شده است.…

این سند راهنمای انجام آزمایش‌های غیرمخرب در روسازی راه‌ها است که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور ایران تهیه شده و شامل ضوابط و روش‌های ارزیابی سازه‌ای روسازی‌ها می‌باشد. در این راهنما، دستگاه‌های مختلفی مانند تیر بنکلمن، FWD، HWD، و RWD برای اندازه‌گیری افت و خیز روسازی معرفی شده‌اند. همچنین روش‌های کالیبراسیون، اعتبارسنجی نتایج، و تحلیل داده‌ها به‌طور مفصل شرح داده شده‌اند. آزمایش‌های غیرمخرب…

این دستورالعمل به روش‌های اکتشاف ژئوشیمیایی به ویژه در مناطق پوشیده از گیاهان می‌پردازد و شامل دو روش اصلی بیوژئوشیمیایی (تجزیه اندام‌های گیاهی) و ژئوبوتانی (مطالعه تغییرات مورفولوژیکی گیاهان) است. مزایا و معایب هر روش، مراحل نمونه‌برداری، آماده‌سازی نمونه‌ها، پردازش داده‌ها و تهیه نقشه‌های آنومالی به تفصیل شرح داده شده است. این روش‌ها برای اکتشاف ذخایر معدنی پنهان در زیر رسوبات یا پوشش گیاهی…

این نشریه راهنمای برآورد بار و توزیع برق در معادن است که توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت تهیه شده است. هدف آن ارائه روش‌های یکسان برای محاسبه بار الکتریکی و طراحی سیستم‌های توزیع برق در معادن است. این راهنما شامل تعاریف پایه، نحوه محاسبه بار برای مصرف‌کننده‌های معدنی، کارخانه‌های کانه‌آرایی، تأسیسات جانبی، اعمال ضرایب تصحیح، و محاسبات…

این سند به ضابطه “راهنمای تخمین و کنترل نشست در معادن” اختصاص دارد و بر اهمیت رعایت استانداردهای فنی در مراحل طراحی و اجرای طرح‌های معدنی تأکید می‌کند. نشست زمین پس از استخراج در معادن زیرزمینی، به‌ویژه در اثر تراکم فضاهای خالی، یک چالش مهم است که با تمهیدات مناسب می‌توان آن را کنترل کرد. این راهنما به بررسی عوامل مؤثر بر نشست، روش‌های…

این دستورالعمل ایمنی در معادن زیرزمینی زغال‌سنگ، توسط سازمان برنامه و بودجه کشور ایران و وزارت صنعت، معدن و تجارت تهیه شده و شامل تعاریف ایمنی، شناسایی ریسک‌ها، راهکارهای مقابله با خطرات (مانند ریزش سقف، گازگرفتگی، انفجار، خودسوزی زغال و پرتاب زغال)، تجهیزات ایمنی فردی و جمعی، سیستم‌های پایش گاز و گردوغبار، وظایف مسئولان ایمنی و تهویه، تشکیل کمیته بحران، و برنامه‌های آموزشی برای…

این فایل راهنمای روش‌ها و شیوه‌های بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود و جزئیات اجرایی است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ایران منتشر شده است. هدف اصلی این نشریه ارائه راهکارهای عملی برای بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود با توجه به ضوابط فنی و استانداردهای اجرایی است. فایل شامل سه بخش اصلی است: بخش اول به معرفی راهبردهای بهسازی مانند افزایش مقاومت و…

کارشناسان مجرب این حوزه اقدام به تهیه متن اصلاحی کرده و از طریق پایگاه اطلاع‌رسانی نظام فنی و اجرایی کشور برای بهره‌برداری عموم اطلاع‌رسانی خواهند کرد. تاریخ تدوین مطالب در بالای صفحات درج شده و در صورت تغییر، تاریخ نیز اصلاح می‌شود تا مطالب با تاریخ جدیدتر معتبر باشند. معاونت فنی و توسعه امور زیربنایی از پژوهشگاه نیرو، پژوهشکده برق، کارشناسان امور نظام فنی…

این سند راهنمای مکان‌یابی و جانمایی تاسیسات و تجهیزات در معادن روباز است که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران تهیه شده است. این راهنما شامل مبانی طراحی و استقرار تسهیلات معدنی مانند کارگاه خردایش، تجهیزات تعمیر و نگهداری، جاده‌های باربری، و انباشتگاه‌های باطله است و بر رعایت اصول ایمنی، محیط زیست، و بهینه‌سازی هزینه‌ها تأکید دارد.

این سند به عنوان “ضوابط حفاظت از کیفیت منابع آب در مدیریت مواد زاید جامد” توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ایران در سال 1394 منتشر شده است. هدف اصلی آن ارائه معیارها و ضوابط فنی برای حفظ کیفیت منابع آب در برابر آلودگی ناشی از پسماندهای جامد است. سند شامل تعاریف، انواع پسماندها (عادی، صنعتی، پزشکی، ویژه، کشاورزی)، مراحل مدیریت پسماند (تولید، جمع‌آوری،…

این دستورالعمل، روش‌های استاندارد برای تعیین شاخص‌های خردایش در آسیاهای مختلف را ارائه می‌دهد. شامل آزمایش‌هایی مانند شاخص کار باند (گلوله‌ای و میله‌ای)، شاخص هاردگرو، شاخص توان آسیای نیمه‌خودشکن، مقاومت فشاری تک‌محوری، و آزمایش‌های سریع برای مدلسازی مدارهای خردایش است. هر آزمایش شامل اهداف، تجهیزات مورد نیاز، روش انجام، و محاسبات مربوطه است. این شاخص‌ها برای طراحی مدارهای خردایش، انتخاب تجهیزات مناسب، و بهینه‌سازی…

این سند با عنوان “فهرست کنترل کیفی بار ورودی، مواد در گردش و محصولات واحدهای کانه‌آرایی” توسط سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران تهیه شده و به عنوان ضابطه شماره ۷۰۸ منتشر گردیده است. هدف اصلی آن ارائه معیارها و پارامترهای کنترل کیفیت در مراحل مختلف فرآوری مواد معدنی، از جمله بار ورودی، مواد در حال پردازش و…

این سند به ضوابط و معیارهای پرورش ماهی در قفس در جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد و شامل چهار بخش اصلی است: ضوابط محل استقرار قفس‌ها، معیارهای زیست‌محیطی، مدیریت پرورش ماهی در قفس، و گونه‌های مناسب برای پرورش. همچنین به ارزیابی اثرات زیست‌محیطی، عوامل مؤثر در انتخاب مکان مناسب، و روش‌های مکان‌یابی مزارع پرورش ماهی اشاره شده است. سند تأکید می‌کند که توسعه پایدار آبزی‌پروری…

این سند دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای اجزای غیرسازه‌ای ساختمان‌ها است که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور و مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ایران در سال ۱۳۹۶ تهیه شده است. هدف اصلی این دستورالعمل ارائه روش‌های ارزیابی آسیب‌پذیری لرزه‌ای انواع اجزای غیرسازه‌ای مانند اجزای معماری، تأسیسات مکانیکی، الکتریکی و بیمارستانی و همچنین ارائه راهکارهای مناسب برای مقاوم‌سازی آنها است. این دستورالعمل برای…

این سند راهنمای استفاده از مواد پراکنده‌ساز نفتی (دیسپرسنت‌ها) در عملیات مقابله با آلودگی نفتی است که توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی ایران و معاونت محیط زیست دریایی تهیه شده است. دیسپرسنت‌ها مواد شیمیایی هستند که با کاهش کشش سطحی بین نفت و آب، لکه‌های نفتی را به قطرات کوچک تبدیل می‌کنند تا تجزیه طبیعی آن‌ها تسریع شود. این راهنما شامل تعاریف، انواع دیسپرسنت‌ها،…

این فایل یک دستورالعمل اجرایی برای پایش کیفیت آب مخازن پشت سدها است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری و وزارت نیرو تهیه شده است. هدف اصلی این دستورالعمل، ارائه چارچوب و الزامات طراحی و اجرای برنامه‌های پایش کیفیت آب مخازن سدها برای پاسخگویی به نیازهای اطلاعاتی در مدیریت کیفیت آب است. این دستورالعمل در ده فصل تنظیم شده و شامل…

این آییننامه به بررسی استانداردهای ایمنی راه‌های کشور، بهویژه حاشیه ایمن راه، می‌پردازد. در فصل اول، علل خروج وسایل نقلیه از مسیر اصلی مانند عوامل انسانی، محیطی، نقص در راه و وسیله نقلیه، و راهکارهای کاهش آن بررسی شده است. همچنین، اهمیت ایجاد ناحیه عاری از مانع و شیب‌های ایمن در حاشیه راه برای جلوگیری از تصادفات تشریح شده است. فصل دوم به طبقه‌بندی…

این سند دستورالعملی برای اکتشاف مواد معدنی به روش هیدروژئوشیمیایی است که توسط سازمان برنامه و بودجه ایران و وزارت صنعت، معدن و تجارت تهیه شده است. در این روش از ویژگی‌های شیمیایی آب‌های سطحی و زیرزمینی برای شناسایی ذخایر معدنی استفاده می‌شود. سند شامل مراحل نمونه‌برداری، آماده‌سازی نمونه‌ها، تجزیه شیمیایی، تحلیل داده‌ها و تهیه گزارش پایانی است و برای انواع کانسارهای معدنی مانند…

این دستورالعمل توسط سازمان برنامه و بودجه ایران و مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در سال ۱۳۹۶ تدوین شده و به ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های آجری کوتاه‌مرتبه (حداکثر سه طبقه) می‌پردازد. هدف آن کاهش آسیب‌پذیری این سازه‌ها در برابر زلزله از طریق روش‌های کیفی و کمی است، که شامل ارزیابی مصالح، تحلیل سازه‌ای، و ارائه راهکارهای بهسازی مانند تقویت دیوارها، سقف‌ها، و…

این دستورالعمل به طراحی و اجرای مخلوط‌های آسفالتی درشت دانه می‌پردازد و مزایای آن شامل کاهش مصرف قیر، افزایش مقاومت، امکان اجرا در ضخامت‌های بیشتر و بهبود زهکشی را برمی‌شمارد. همچنین معایبی مانند فضای خالی زیاد و دشواری تراکم را ذکر می‌کند. روش‌های آزمایشگاهی و طرح اختلاط برای این مخلوط‌ها تشریح شده و تأثیر مصالح سنگی مختلف بر کیفیت آسفالت بررسی می‌شود. کاربرد اصلی…

این سند دستورالعمل و مقررات اجرایی توسعه گلخانه‌ها و واحدهای پرورش قارچ خوراکی در ایران است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری و وزارت جهاد کشاورزی تهیه شده است. هدف اصلی این نظامنامه، افزایش بهره‌وری و کیفیت تولیدات گلخانه‌ای و قارچ خوراکی با رعایت استانداردهای فنی، ایمنی، و زیست‌محیطی است. سند شامل تعاریف، شرایط صدور پروانه‌ها، ضوابط فنی ساخت و بهره‌برداری…

این آیین‌نامه اجرایی با هدف صرفه‌جویی در مصرف انرژی در ساختمان‌ها تصویب شده و الزاماتی را برای دستگاه‌های اجرایی، مالکان ساختمان‌ها و متخصصان مرتبط تعیین می‌کند. بر اساس این آیین‌نامه، ساختمان‌ها باید بر اساس رده انرژی ارزیابی شوند و به سمت استانداردهای ساختمان سبز حرکت کنند. دستگاه‌های اجرایی موظفند ظرف دو سال پس از ابلاغ مقررات ملی ساختمان، ممیزی انرژی را انجام دهند و…

این سند دستورالعمل بازرسی و تعمیر سیستم‌های نگهداری در حفریات معدنی است که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران تهیه شده است. هدف اصلی آن ارائه راهنمایی‌های فنی برای بازرسی دوره‌ای و تعمیر سیستم‌های نگهداری در معادن زیرزمینی به منظور تضمین ایمنی و پایداری بلندمدت حفریات است. سند شامل تعاریف، انواع سیستم‌های نگهداری (بتنی، فولادی، چوبی، شاتکریت،…

این سند راهنمای طراحی و اجرای بام‌های سبز توسط سازمان برنامه و بودجه کشور ایران تهیه شده است و به بررسی مزایای اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی بام‌های سبز می‌پردازد. همچنین، انواع بام‌های سبز (گسترده، نیمه فشرده و فشرده)، اجزای اصلی و جانبی، مراحل اجرا، الزامات فنی، انتخاب گیاهان مناسب، مدیریت آب و آبیاری، و ملاحظات اقلیمی و سازه‌ای را به تفصیل شرح می‌دهد. در…

سازمان برنامه و بودجه کشور با همکاری انجمن ژئوفیزیک ایران، «دستورالعمل شرح خدمات و تعیین حق‌الزحمه مطالعات ژئوفیزیک» را برای پنج روش اصلی شامل مغناطیس‌سنجی، گرانی‌سنجی، مقاومت‌سنجی الکتریکی، پالیزاسیون القایی و شکست مرزی تدوین کرده است. این دستورالعمل با هدف افزایش دقت اطلاعات و تسهیل تصمیم‌گیری در پروژه‌های عمرانی و اکتشافی غیرنفتی تهیه شده و نتایج آن می‌تواند به کاهش هزینه‌های اکتشافی مانند حفاری…

این سند نظام‌نامه‌ای است که توسط شورای عالی انرژی کشور تصویب شده و هدف آن ایجاد چارچوبی برای ثبت، اندازه‌گیری، راستی‌آزمایی و تأیید صرفه‌جویی انرژی و کاهش انتشار آلاینده‌ها و گازهای گلخانه‌ای در قالب بازار بهینه‌سازی انرژی و محیط زیست است. این نظام‌نامه مراحل مختلفی از جمله ارزیابی طرح‌ها، انتخاب شرکت‌های متخصص، انعقاد قراردادها، اجرای طرح‌ها، اندازه‌گیری نتایج و صدور گواهی‌های صرفه‌جویی انرژی را…

این فایل راهنمای کاربرد ردیاب‌ها در بررسی نشت و فرار آب از مخزن و تکیه‌گاه‌های سد است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ایران منتشر شده است. هدف آن ارائه روش‌های مطالعات زمین‌شناسی، هیدروژئولوژی و اکتشافی برای بررسی پتانسیل نشت آب در سازندهای کارستی و دیگر مناطق است. فایل شامل فصل‌های کلیات، مطالعات زمین‌شناسی، بررسی امور اکتشافی و مطالعات هیدروژئولوژی است…

این فایل دستورالعملی است که توسط سازمان برنامه و بودجه ایران برای استفاده از سرباره‌های آهن و فولاد به عنوان بالاست و زیربالاست در خطوط راهآهن تهیه شده است. در این دستورالعمل، مشخصات فنی، معیارهای پذیرش، روش‌های کنترل کیفیت، و ضوابط طراحی، اجرا و نگهداری خطوط ریلی با استفاده از این مصالح ارائه شده است. همچنین، آزمایش‌های لازم برای ارزیابی رفتار دینامیکی و مکانیکی…

این دستورالعمل توسط سازمان برنامه و بودجه ایران و مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در سال 1396 تدوین شده و به ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود می‌پردازد. هدف اصلی، بهبود عملکرد سازه‌ها در برابر زلزله و کاهش تلفات جانی است. مراحل کار شامل ارزیابی اولیه، تعیین شاخص ایمنی، ارزیابی تفصیلی، و ارائه طرح‌های بهسازی است. روش‌های تحلیل خطی و غیرخطی…

این فایل دستورالعمل فنی ارزیابی کارایی تثبیتکنندههای خاک (مالچ) است که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور و سازمان حفاظت محیط زیست ایران تهیه شده است. هدف اصلی آن ارائه معیارها و شاخصهای استاندارد برای بررسی کارایی مواد تثبیتکننده خاک در مقابله با فرسایش بادی و گردوغبار است. این دستورالعمل شامل مراحل مختلف ارزیابی، از جمله خوداظهاری، آزمایشهای محیط زیستی و فیزیکی-شیمیایی، و بررسیهای…

این فایل راهنمای طراحی و اجرای سیستم‌های جداساز لرزه‌ای در ساختمان‌ها است که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور ایران تهیه شده و شامل ضوابط فنی، مراحل طراحی، انواع جداسازها (الاستیکی، اصطکاکی، هسته سربی)، مدل‌سازی رفتاری، کنترل کیفیت، و الزامات اجرایی می‌شود. هدف اصلی کاهش آسیب‌های ناشی از زلزله با افزایش دوره تناوب سازه و جذب انرژی ارتعاشی است. همچنین، به مباحثی مانند تحلیل…

این سند ضوابط طراحی فضای سبز شهری در جمهوری اسلامی ایران است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری تهیه شده و شامل مبانی برنامه‌ریزی، اصول طراحی، و ضوابط اجرایی برای ایجاد و مدیریت فضاهای سبز شهری مانند پارک‌ها، باغ‌ها، کمربندهای سبز، و فضاهای سبز عمودی است. همچنین به ویژگی‌های اجتماعی، زیست‌محیطی، و معماری فضای سبز پرداخته و راهنمایی‌های فنی برای انتخاب…