دستورالعمل‌های مطالعاتی

این سند راهنمای ارزیابی راهبردی محیط زیستی (SEA) برای طرح‌های عمرانی در ایران است که توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور تهیه شده و در سال 1394 منتشر شده است. هدف اصلی آن ادغام ملاحظات محیط زیستی در فرآیند برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری‌های کلان توسعه‌ای است تا از آثار سوء محیط زیستی جلوگیری شود. این راهنما شامل تعاریف، اهداف، ضرورت‌ها، پیشینه جهانی و داخلی، مبانی…

این آییننامه ایمنی راه‌های کشور، جلد اول با عنوان «مبانی طرح راه ایمن»، توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و وزارت راه و شهرسازی تدوین شده و در سال ۱۳۹۳ منتشر شده است. هدف اصلی آن ارتقای ایمنی راه‌ها از طریق معرفی عوامل مؤثر بر ایمنی، ارائه معیارهای طراحی ایمن، کاهش عوامل تصادفات مرتبط با راه، و معرفی راهکارهای رفع مشکلات ایمنی در راه‌های…

این سند به عنوان «دستورالعمل تهیه طرح اکتشاف مواد معدنی» (ضابطه شماره ۷۱۳) توسط سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت تدوین شده است و هدف آن ارائه راهنمایی جامع برای تنظیم طرح‌های اکتشافی مواد معدنی در چارچوب قوانین و مقررات کشور مانند قانون معادن و آیین‌نامه اجرایی آن می‌باشد. در این دستورالعمل، مراحل مختلف اکتشاف (شناسایی، پی‌جویی، اکتشاف عمومی…

این فایل دستورالعمل تقسیم‌بندی و کدگذاری حوضه‌های آبریز و محدوده‌های مطالعاتی در سطح ایران است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری و وزارت نیرو در سال 1391 منتشر شده است. هدف آن یکسان‌سازی سیستم کدگذاری برای تسهیل دسترسی به آمار و اطلاعات منابع آب است. کشور به 6 حوضه آبریز اصلی تقسیم شده که هر کدام به زیرحوضه‌های درجه 2 و…

این سند راهنمای طرح و اجرای لایههای روسازی با زهکشی مناسب است که توسط سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور ایران منتشر شده است. هدف آن ارائه روشهای زهکشی سطحی و زیرسطحی برای راههای آسفالتی بهمنظور افزایش ایمنی و عمر روسازیهاست. سند شامل پنج فصل اصلی است: کلیات و تعاریف، معرفی روشهای زهکشی، خصوصیات اجزای سیستمهای زهکشی، طراحی سیستمها، و اجرای آنها. همچنین پیوستی با…

این فایل راهنمای مطالعات GIS در مقیاس ناحیه‌ای برای اکتشافات معدنی است که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران تهیه شده است. هدف آن ارائه ضوابط و دستورالعمل‌های استاندارد برای شناسایی نواحی امیدبخش معدنی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) است. فایل شامل چهار فصل اصلی است: کلیات، مدل داده لایه‌های اطلاعاتی، تولید نقشه‌های نشانگر و…

این دستورالعمل نمونه‌برداری در کانه‌آرایی، توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران تهیه شده است و شامل روش‌های استاندارد نمونه‌برداری از مواد معدنی در مراحل مختلف فرآوری، از اکتشاف تا تولید نهایی است. مباحث اصلی شامل اهداف نمونه‌برداری، محاسبه حداقل وزن نمونه، تجهیزات مورد نیاز، روش‌های نمونه‌برداری از ذخایر معدنی، کارخانه‌های فرآوری، و کنترل کیفیت است. همچنین، خطاهای…

این نشریه شماره 698 سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی ایران، دستورالعمل‌های استاندارد برای اندازه‌گیری اکسیژن محلول (DO)، اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی (BOD)، و اکسیژن مورد نیاز شیمیایی (COD) در آب و فاضلاب را ارائه می‌دهد. این روش‌ها شامل آزمایش‌های شیمیایی و دستگاهی مانند تیتراسیون، الکترود غشایی، و هضم برگشتی هستند و برای ارزیابی کیفیت آب، کنترل آلودگی، و نظارت بر فرآیندهای تصفیه کاربرد دارند. نشریه…

این فایل، نشریه شماره ۸۷۰ سازمان برنامه و بودجه کشور با عنوان «ضوابط طراحی و اجرای سیستم آب‌بندی در ایستگاه‌ها و مسیر زیرزمینی (تونل) قطار شهری» است که در سال ۱۴۰۲ منتشر شده است. هدف آن ارائه معیارها و ضوابط طراحی، اجرایی و کنترلی برای سیستم‌های آب‌بندی و زهکشی در سازه‌های زیرزمینی مترو به منظور تأمین ایمنی، قابلیت بهره‌برداری و دوام سازه‌ها است. فایل…

این فایل راهنمای روش‌های توزیع مکانی عوامل اقلیمی با استفاده از داده‌های نقطهای است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ایران منتشر شده است. هدف آن ارائه روش‌های مناسب برای برآورد توزیع مکانی متغیرهای هواشناسی و هیدرولوژیکی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و تحلیل‌های زمینآماری است. فایل شامل مراحل مختلفی از تحلیل داده‌های نقطه‌ای، بررسی همبستگی مکانی، انتخاب روش‌های…

این فایل راهنمای جامعی برای مطالعات طرح، بهره‌برداری و نگهداری سامانه‌های پیش‌بینی و هشدار سیل است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ایران منتشر شده است. هدف اصلی آن ارائه دستورالعمل‌های فنی و سازمانی برای طراحی، اجرا و نگهداری سامانه‌های هشدار سیل به منظور کاهش خسارات جانی و مالی ناشی از سیلاب‌هاست. این راهنما بر اهمیت روش‌های غیرسازه‌ای مدیریت سیل، به…

این سند راهنمای طراحی لرزهای سیستمهای تامین برق در ایران است که توسط معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی جمهوری اسلامی ایران تهیه شده است. هدف اصلی آن تضمین ایمنی عمومی و جلوگیری از آسیبهای جدی به سیستمهای برق در برابر زلزله است. راهنما شامل اصول کلی، روشهای محاسبه بارهای لرزهای، طراحی و کنترل ایمنی تجهیزات نیروگاهی، مخازن سوخت، خطوط انتقال و توزیع، و لولهکشیها…

این فایل راهنمای مطالعات کیفیت آب مخازن سدهای بزرگ است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ایران منتشر شده است. هدف اصلی آن ارائه دستورالعمل‌های جامع برای بررسی کیفیت آب در مخازن سدها، با تأکید بر عوامل مؤثر مانند الیه‌بندی حرارتی، تغذیه‌گرایی، و مدیریت منابع آلوده در حوضه آبریز است. فایل شامل شش فصل است که به ترتیب به کلیات، عوامل…

این فایل راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزهای سیستمهای مخابراتی در جمهوری اسلامی ایران است که توسط معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی منتشر شده است. هدف اصلی آن تعیین معیارهای یکپارچه برای ارزیابی آسیبپذیری لرزهای سیستمهای مخابراتی و ارائه روشهای بهسازی برای کاهش خطرات ناشی از زلزله است. راهنما شامل پنج فصل است: کلیات، روش ارزیابی لرزهای، روشهای ارزیابی لرزهای، روش بهسازی لرزهای، و روشهای…

این سند راهنمای استفاده از مدل‌های ریاضی برای مطالعه رسوب‌گذاری و رسوب‌زدایی در مخازن سدهاست که توسط سازمان برنامه و بودجه ایران منتشر شده است. ابتدا اهمیت و سابقه شبیه‌سازی عددی رسوب در مخازن بررسی شده، سپس فرآیندهای فیزیکی مؤثر مانند جریان غلیظ، رسوب‌شویی و الگوی رسوب‌گذاری تحلیل می‌شود. در ادامه مراحل انجام مطالعه شامل انتخاب مدل‌های مناسب، تعیین شرایط شبیه‌سازی، واسنجی مدل و…

این فایل راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزهای سیستمهای فاضلاب در جمهوری اسلامی ایران است که توسط معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی تهیه شده است. هدف اصلی آن کاهش آسیبپذیری لرزهای و بهبود عملکرد ایمنی سیستمهای فاضلاب در برابر زلزله است. راهنما شامل پنج فصل است: کلیات، روشهای ارزیابی لرزهای، روشهای بهسازی لرزهای، و جداول و شاخصهای مرتبط. این سند برای تمامی اجزای سیستم فاضلاب…

این نشریه راهنمایی برای مطالعات رسوب‌گذاری و رسوب‌زدایی مخازن سدها ارائه می‌دهد و به بررسی عوامل مؤثر در رسوب‌گذاری، روش‌های کنترل رسوب ورودی و مدیریت رسوب در مخازن موجود می‌پردازد. هدف آن حفظ حجم مفید مخازن و کاهش تلفات ناشی از رسوب‌گذاری است. این طرح با همکاری وزارت نیرو و نهادهای مرتبط تهیه و تصویب شده و از متخصصان و کارشناسان درخواست شده تا…

این فایل راهنمای مطالعات ریخت‌شناسی دلتاهای ایران است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری و وزارت نیرو تهیه شده است. در آن به اهمیت اقتصادی دلتاها، فرآیندهای شکل‌گیری، روش‌های مطالعه، ابزارهای مورد نیاز، و طبقه‌بندی دلتاهای ایران پرداخته شده است. همچنین، دلتاهای مهم کشور مانند گرگان‌رود، سفیدرود، و هیرمند معرفی و ویژگی‌های ریخت‌شناسی آنها تحلیل شده است. هدف اصلی این راهنما،…

این سند با عنوان «راهنمای انجام عملیات صحرایی مطالعات زهکشی» (ضابطه شماره ۷۴۵) توسط سازمان برنامه و بودجه کشور ایران تهیه شده و به ارائه دستورالعمل‌های فنی برای مطالعات صحرایی زهکشی می‌پردازد. محتوای آن شامل برنامه‌ریزی اجرای کار، لایه‌بندی خاک، حفر و تجهیز چاهک‌های مشاهده‌ای، نصب پیزومترهای مرکب، اندازه‌گیری هدایت هیدرولیک خاک، سرعت نفوذ آب به خاک، و مطالعات شوری‌زدایی و سدیم‌زدایی است. هدف…

این فایل راهنمای روش‌ها و شیوه‌های بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود و جزئیات اجرایی است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ایران منتشر شده است. هدف اصلی این نشریه ارائه راهکارهای عملی برای بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود با توجه به ضوابط فنی و استانداردهای اجرایی است. فایل شامل سه بخش اصلی است: بخش اول به معرفی راهبردهای بهسازی مانند افزایش مقاومت و…

این فایل راهنمای ارزیابی پتانسیل روانگرایی خاک، پیامدها و روش‌های کاهش مخاطرات آن است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ایران منتشر شده است. روانگرایی خاک پدیده‌ای است که در اثر زلزله یا بارگذاری دینامیکی در خاک‌های اشباع و سست رخ می‌دهد و باعث کاهش مقاومت و تغییرشکل‌های بزرگ می‌شود. این راهنما به معرفی پدیده، تاریخچه، سازوکار، روش‌های ارزیابی پتانسیل روانگرایی…

این سند دستورالعمل‌های استاندارد برای آماده‌سازی و اندازه‌گیری غلظت فلزات پایه (مس، روی و سرب) در نمونه‌های معدنی را ارائه می‌دهد. روش‌های مختلفی شامل انحلال در تیزاب سلطانی، نیتریک اسید و چهار اسید، همراه با استفاده از دستگاه‌های ICP-OES و جذب اتمی، به‌همراه تیتراسیون مستقیم، توضیح داده شده‌اند. هر روش شامل جزئیات آماده‌سازی نمونه، مواد و تجهیزات مورد نیاز، مراحل کار، محاسبات، مزایا و…

این سند مربوط به “فهرست بهای کلان راهسازی سال ۱۳۹۸” است که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور ابلاغ شده است. هدف از این فهرست، ارائه قیمت‌های واحد پایه برای برآورد هزینه‌های طرح‌ها و پروژه‌های راه‌سازی شامل زیرسازی، روسازی، پل‌ها، تونل‌ها، علائم ایمنی و سایر تجهیزات مرتبط است. فهرست مذکور بر اساس فهرست بهای پایه راه، راه‌آهن و باند فرودگاه سال ۱۳۹۸ تنظیم شده…

این سند، دستورالعمل دانه‌بندی مواد معدنی است که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران تهیه شده است. هدف آن ارائه روش‌های استاندارد برای تعیین توزیع ابعادی ذرات در مواد معدنی است. این دستورالعمل شامل چهار فصل اصلی است: کلیات، تجزیه ابعادی، دستورالعمل‌های دانه‌بندی مواد خاص، و راهنمای تهیه گزارش. روش‌های مختلف دانه‌بندی مانند سرند کردن، تهنشینی ثقلی،…

این فایل راهنمای کاربرد مدل‌های ریاضی و فیزیکی در مطالعات مهندسی و ساماندهی رودخانه است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ایران منتشر شده است. هدف آن ارائه مبانی مدل‌سازی فیزیکی و ریاضی، روش‌های ساخت مدل‌ها، مزایا و معایب هر روش، و کاربرد آنها در حل مسائل مهندسی رودخانه مانند مهار سیلاب، کنترل فرسایش، و کیفیت آب است. همچنین به تشریح…

این نشریه با عنوان “راهنمای کاربردی انجام تحلیل خطر زلزله” بهمنظور ایجاد وحدت رویه در تحلیل خطر ویژه ساختگاه برای پروژههای بهسازی لرزه‌ای و پروژههای مهم ساختمانی و صنعتی تدوین شده است. محتوای آن شامل چارچوب کلی تحلیل خطر زلزله، جمع‌آوری و پردازش داده‌های پایه، مدلسازی چشمه‌های لرزه‌زا، انتخاب روابط کاهندگی، و روش‌های تحلیل خطر احتمالی و تعیینی است. همچنین به روش‌های تهیه طیف…

این فایل دستورالعملی برای مطالعات مرمت و بازسازی کاریزها و تهیه شناسنامه آنهاست که توسط معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ایران منتشر شده است. هدف آن ارائه راهکارهای فنی و اجرایی برای حفظ و احیای کاریزها به عنوان میراث تاریخی و منبع مهم آب در مناطق خشک است. مطالب شامل اقدامات اولیه، مطالعات پایه (هواشناسی، هیدرولوژی، زمینشناسی، آبهای زیرزمینی، کشاورزی، اجتماعی و…

این سند راهنمای ارزیابی عملکرد سامانه‌های آبیاری و زهکشی سطحی است که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت نیروی ایران تهیه شده است. هدف اصلی آن ارائه روش‌های استاندارد برای ارزیابی عملکرد این سامانه‌ها، شناسایی نقاط ضعف و راهکارهای بهبود است. سند شامل مبانی کلی ارزیابی، شاخص‌های عملکرد سازه‌ای و غیرسازه‌ای (مانند مدیریت، محیط زیست، اقتصادی و اجتماعی)، روش‌های جمع‌آوری اطلاعات، و…

این سند راهنمای تعیین حریم کیفی منابع آب برای بسته‌بندی یا مصارف شرب است که توسط سازمان برنامه و بودجه ایران و وزارت نیرو تهیه شده است. هدف آن حفاظت از کیفیت منابع آب زیرزمینی (چاه‌ها و چشمه‌ها) با تعیین محدوده‌های حفاظتی و کنترل فعالیت‌های انسانی در این مناطق است. راهنما شامل روش‌های شناسایی کانون‌های آلودگی، ارزیابی آسیب‌پذیری منابع آب، و مدیریت حریم کیفی…

این سند به ضوابط و معیارهای پرورش ماهی در قفس در جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد و شامل چهار بخش اصلی است: ضوابط محل استقرار قفس‌ها، معیارهای زیست‌محیطی، مدیریت پرورش ماهی در قفس، و گونه‌های مناسب برای پرورش. همچنین به ارزیابی اثرات زیست‌محیطی، عوامل مؤثر در انتخاب مکان مناسب، و روش‌های مکان‌یابی مزارع پرورش ماهی اشاره شده است. سند تأکید می‌کند که توسعه پایدار آبزی‌پروری…

این سند دستورالعملی است برای مطالعات ژئوفیزیکی در پروژه‌های راهسازی در ایران، که توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و وزارت راه و شهرسازی تهیه شده است. هدف اصلی آن ارائه راهنمایی‌های فنی برای استفاده از روش‌های ژئوفیزیکی در شناسایی شرایط زیرسطحی مانند سنگ کف، حفرات، آب‌های زیرزمینی، و ساختارهای زمین‌شناسی است. این دستورالعمل شامل مراحل مختلف پروژه‌های راهسازی، نیازهای مطالعاتی، انتخاب روش‌های مناسب…

این فایل راهنمای طراحی لرزهای سیستمهای گاز طبیعی است که توسط معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی جمهوری اسلامی ایران تهیه شده است. هدف آن تأمین ایمنی عمومی و جلوگیری از آسیبهای جدی به سیستمهای گاز طبیعی در برابر زلزله است. راهنما شامل روشهای طراحی برای سطوح مختلف خطر زلزله، محاسبه بارهای لرزهای، و ارزیابی عملکرد اجزای مختلف سیستم مانند خطوط لوله، مخازن، و اتصالات…

این فایل راهنمای بررسی اثر فعالیت‌های کشاورزی بر کمیت و کیفیت آب‌های سطحی است که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ایران تهیه شده و شامل تعاریف، قوانین، روش‌های بررسی آثار کشاورزی بر منابع آب، ویژگی‌های محیطی، آلودگی‌های ناشی از فعالیت‌های کشاورزی (مانند کشت آبی، دامپروری، و صنایع تبدیلی)، و راهکارهای مدیریتی برای کاهش این آثار است. همچنین به روش‌های پایش کیفیت…

این فایل راهنمای ارزیابی و بهسازی لرزهای سیستمهای تأمین آب است که توسط معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی جمهوری اسلامی ایران تهیه شده است. هدف اصلی آن کاهش آسیبپذیری لرزهای سیستمهای آبی و اجزای آنها از طریق شناسایی خطرات زلزله، ارزیابی آسیبپذیری، و ارائه روشهای بهسازی است. راهنما شامل پنج فصل است: کلیات، روشهای ارزیابی لرزهای، روشهای بهسازی لرزهای، و پیوستها. این سند برای…

این سند راهنمای مدیریت ریسک سوانح آلودگی در منابع آب‌های سطحی و زیرزمینی است که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور ایران در سال 1395 منتشر شده است. هدف آن ارائه دستورالعمل‌هایی برای شناسایی، ارزیابی و مدیریت ریسک‌های ناشی از آلودگی منابع آب است. سند شامل تعاریف، طبقه‌بندی انواع آلودگی‌ها، روش‌های ارزیابی ریسک، و برنامه‌های مدیریتی برای کاهش اثرات حوادث طبیعی و انسان‌ساخت مانند…

این فایل راهنمای آماده‌سازی نمونه در آزمایشگاه کانه‌آرایی است که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران تهیه شده است. هدف آن ارائه روش‌های استاندارد برای آماده‌سازی نمونه‌های معدنی جهت انجام آزمایش‌های مختلف مانند خردایش، دانه‌بندی، فلوتاسیون، جدایش مغناطیسی و تعیین خواص فیزیکی و شیمیایی است. فایل شامل سه فصل اصلی است: کلیات (تعاریف و مفاهیم پایه)، تجهیزات…

این دستورالعمل به ارائه مبانی و ضوابط ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود در ایران می‌پردازد، با هدف بهبود عملکرد آن‌ها در برابر زلزله. شامل مراحل ارزیابی، انتخاب هدف بهسازی، جمع‌آوری اطلاعات، تحلیل خطر زلزله، و روش‌های بهسازی برای سطوح مختلف عملکرد سازه‌ای و غیرسازه‌ای است. همچنین، به بررسی مشخصات مصالح، سیستم‌های سازه‌ای، و شرایط ساختگاه پرداخته و برای ساختمان‌های خاص مانند بیمارستان‌ها و…

این فایل به بررسی ضوابط زیست‌محیطی برداشت مصالح رودخانه‌ای در ایران می‌پردازد و شامل تعاریف محدوده‌های مطالعاتی، اثرات فیزیکی و زیست‌محیطی برداشت مصالح بر رودخانه‌ها (مانند تغییرات مرفولوژیکی، تخریب زیستگاه‌های آبی و خشکی، آلودگی آب و هوا)، راهکارهای مدیریتی برای کاهش اثرات منفی، و الزامات قانونی و استانداردهای مربوطه است. هدف اصلی، ارائه راهنمایی برای بهره‌برداری پایدار از مصالح رودخانه‌ای با حداقل آسیب به…

این آییننامه به بررسی استانداردهای ایمنی راه‌های کشور، بهویژه حاشیه ایمن راه، می‌پردازد. در فصل اول، علل خروج وسایل نقلیه از مسیر اصلی مانند عوامل انسانی، محیطی، نقص در راه و وسیله نقلیه، و راهکارهای کاهش آن بررسی شده است. همچنین، اهمیت ایجاد ناحیه عاری از مانع و شیب‌های ایمن در حاشیه راه برای جلوگیری از تصادفات تشریح شده است. فصل دوم به طبقه‌بندی…

این فایل یک راهنمای فنی برای ارزیابی آسیب‌پذیری و بهسازی لرزه‌ای پل‌های بتن‌آرمه و فولادی در ایران است. محتوای آن شامل روش‌های ارزیابی کیفی و کمی آسیب‌پذیری لرزه‌ای، معیارهای طراحی مبتنی بر عملکرد، طبقه‌بندی پل‌ها از نظر اهمیت، عمر مفید، و سطوح خطر زمین‌لرزه می‌شود. همچنین، راهکارهای بهسازی لرزه‌ای مانند تقویت اعضا، استفاده از سیستم‌های میرایی، و کنترل تغییرمکانی‌ها ارائه شده است. این راهنما…