شرایط عمومی پیمان (نشریه ۴۳۱۱) دانلود فایل pdf + متن
(به شماره ۸۴۲/ ۵۴-۱۰۲/۱۰۸۸ ابلاغ شده در تاریخ ۱۳۷۸/۰۳/۰۳)
فصل اول: تعاریف و مفاهیم
ماده ۱. پیمان
پیمان مجموعه اسناد و مدارکی است که در ماده ۲ موافقتنامه پیمان درج شده است.
ماده ۲. موافقتنامه
موافقتنامه سندی است که مشخصات اصلی پیمان، مانند مشخصات دو طرف، موضوع، مبلغ و مدت پیمان در آن بیان شده است.
ماده ۳. شرایط عمومی
شرایط عمومی، مفاد همین متن است که شرایط عمومی حاکم بر پیمان را تعیین میکند.
ماده ۴. شرایط خصوصی
شرایط خصوصی، شرایط خاصی است که بهمنظور تکمیل شرایط عمومی، برای این پیمان، باتوجهبه وضعیت و ماهیت آن، تنظیم شده است. موارد درج شده در شرایط خصوصی، هیچگاه نمیتواند مواد شرایط عمومی را نقض کند.
ماده ۵. برنامه زمانی اجرای کار
الف) برنامه زمانی کلی: برنامهای است که در آن، زمانبندی کلی کارهای مورد پیمان بر حسب ماه، منعکس گشته و در اسناد و مدارک پیمان درج شده است.
ب) برنامه زمانی تفصیلی: برنامهای است که زمانبندی فعالیتهای مختلف کارهای موضوع پیمان، بهتفصیل و در چارچوب برنامه زمانی کلی، در آن آمده است.
ماده ۶. کارفرما
کارفرما، شخص حقوقی است که یکسوی امضاکننده پیمان است و عملیات موضوع پیمان را بر اساس اسناد و مدارک پیمان، به پیمانکار واگذار کرده است. نمایندگان و جانشینهای قانونی کارفرما، در حکم کارفرما است.
ماده ۷. پیمانکار
پیمانکار، شخص حقیقی یا حقوقی است که سوی دیگر امضاکننده پیمان است و اجرای موضوع پیمان را بر اساس اسناد و مدارک پیمان، به عهده گرفته است. نمایندگان و جانشینهای قانونی پیمانکار، در حکم پیمانکار میباشد.
ماده ۸. مدیر طرح
مدیر طرح، شخص حقوقی است که بهمنظور مدیریت اجرای کار، در چارچوب اختیارات تعیین شده در اسناد و مدارک پیمان، از سوی کارفرما به پیمانکار معرفی میشود.
ماده ۹. مهندس مشاور، مهندس ناظر
الف) مهندس مشاور، شخص حقیقی یا حقوقی است که برای نظارت بر اجرای کار، در چارچوب اختیارات تعیین شده در اسناد و مدارک پیمان، از سوی کارفرما به پیمانکار معرفی میشود.
ب) مهندس ناظر، نماینده مقیم مهندس مشاور در کارگاه است و در چارچوب اختیارات تعیین شده در اسناد و مدارک پیمان به پیمانکار معرفی میشود.
ماده ۱۰. رئیس کارگاه
رئیس کارگاه، شخصی حقیقی دارای تخصص و تجربه لازم است که پیمانکار، او را به مهندس مشاور معرفی میکند تا اجرای موضوع پیمان در کارگاه را سرپرستی کند.
ماده ۱۱. پیمانکار جزء
پیمانکار جزء، شخص حقیقی یا حقوقی است که تخصص در کارهای اجرایی دارد و پیمانکار برای اجرای بخشی از عملیات موضوع پیمان، با او قرارداد میبندد.
ماده ۱۲. کار، کارگاه، تجهیز و برچیدن کارگاه
الف) کار، عبارت است از مجموعه عملیات، خدمات یا اقدامات موردنیاز، برای آغازکردن، انجام و پایاندادن عملیات موضوع پیمان است و شامل کارهای دائمی است که باقی خواهد ماند و بهعنوان موضوع پیمان تحویل کارفرما میگردد، و کارهای موقتی است که بهمنظور اجرا و نگهداری موضوع پیمان انجام میشود.
ب) کارگاه، محل یا محلهایی است که عملیات موضوع پیمان در آن اجرا میشود یا بهمنظور اجرای پیمان، با اجازه کارفرما از آن استفاده میکنند. کارگاهها یا کارخانههای تولیدی خارج از محلها و زمینهای تحویلی کارفرما که بهمنظور ساخت تجهیزات یا قطعاتی که در کار نصب خواهد شد مورداستفاده قرار میگیرد.
ج) تجهیز کارگاه، عبارت از عملیات، اقدامها و تدارکاتی است که باید بهصورت موقت برای دوره اجرا انجام شود، تا آغازکردن و انجامدادن عملیات موضوع پیمان، طبق اسناد و مدارک پیمان، میسر شود.
د) برچیدن کارگاه، عبارت است از جمعآوری مصالح، تجهیزات، تأسیسات و ساختمانهای موقت، خارجکردن مواد زاید، مصالح، تجهیزات، ماشینآلات و دیگر تدارکات پیمانکار از کارگاه و تسطیح و تمیزکردن محلهای تحویلی کارفرما است.
ماده ۱۳. مصالح، تجهیزات، مصالح و تجهیزات پایکار، ماشینآلات و ابزار، تأسیسات و ساختمانهای موقت، وسایل
الف) مصالح، عبارت است از مواد، اجناس و کالاهایی که در عملیات موضوع پیمان مصرف یا نصب شده و در کار باقی میماند.
ب) تجهیزات، عبارت از دستگاهها و ماشینآلاتی است که در عملیات موضوع پیمان و در کار باقی میماند.
ج) مصالح و تجهیزات پایکار، عبارت از مصالح و تجهیزاتی که پیمانکار، باتوجهبه اسناد و مدارک پیمان برای اجرای موضوع پیمان، تهیه کرده و در محلی یا محلهایی از کارگاه که در طرح جانمایی تجهیز کارگاه بهعنوان انبار کارگاه یا محل انباشت مصالح تعیین گردیده است، نگهداری و حفاظت میکند. مصالح و تجهیزات موجود در محل مصرف یا نصب نیز مصالح و تجهیزات پایکار نامیده میشود.
تبصره: قطعات پیشساخته و تجهیزاتی که در اجرای موضوع پیمان، با اجازه کارفرما و زیر نظر مهندسین مشاور، در کارگاهها و یا در کارخانههای تولیدی خارج از کارگاه ساخته شود نیز در حکم مصالح و تجهیزات پایکار به شمار میرود.
د) ماشینآلات و ابزار، عبارت از دستگاهها، تجهیزات، ماشینآلات و بهطورکلی، ابزارهای اجرای کار است که بهمنظور اجرای موضوع پیمان بهصورت موقت به کار گرفته میشود. ماشینآلات و ابزار را ممکن است ماشینآلات نیز بنامند.
ه) تأسیسات و ساختمانهای موقت، عبارت از انواع ساختمانها، محوطهسازیها، انبارها، تأسیسات آب، برق، سوخت و مخابرات، شالوده دستگاهها، و بهطورکلی، تمام تأسیسات و بناهایی است که بهصورت موقت، برای دوره اجرا تأمین شده و جزء کارهای تجهیز کارگاه به شمار میرود.
و) وسایل، عبارت از اثاثیه اداری، مسکونی آشپزخانه و دیگر لوازم موردنیازی است که برای دوره اجرا تأمین شده و جزو تجهیز کارگاه منظور میشود.
ماده ۱۴. برآورد هزینه اجرای کار، مبلغ پیمان، مبلغ اولیه پیمان، مبلغ نهایی پیمان، ضریب پیمان، نرخ پیمان، مدت پیمان، مدت اولیه پیمان، متوسط کارکرد فرضی ماهانه
الف) برآورد هزینه اجرای کار، مبلغی است که بهعنوان هزینه اجرای موضوع پیمان، بهوسیله کارفرما محاسبه و اعلام شده است.
ب) مبلغ پیمان، مبلغ درج شده در ماده ۳ موافقتنامه یا احتساب مبلغ ناشی از تغییر مقادیر کار قیمت جدید است. مبلغ پیمان هنگام مبادله پیمان، همان مبلغ درج شده در ماده ۳ موافقتنامه است که مبلغ اولیه پیمان نامیده میشود.
ج) مبلغ نهایی پیمان، مبلغ درج شده در ماده ۳ موافقتنامه و تغییرات احتمالی است که بر اساس اسناد و مدارک پیمان، در آن ایجاد میشود.
د) ضریب پیمان، حاصل تقسیم مبلغ اولیه پیمان به مبلغ برآورد هزینه اجرای کار است.
ه) نرخ پیمان، در مورد هر یک از اقلام کار عبارت است از بهای واحد آن قلم در فهرستبهای منضم به پیمان با اعمال ضریب پیمان و ضریبهای پیشبینیشده در فهرستبها و مقادیر کار است.
در پیمانهایی که مشمول تعدیل آحاد بها هستند، نرخ پیمان، نرخ محاسبه شده به روش پیشگفته، پس از اعمال تعدیل آحاد بها است.
و) متوسط کارکرد فرضی ماهانه، عبارت است از حاصل تقسیم مبلغ اولیه پیمان به مدت اولیه پیمان.
ز) مدت پیمان یا مدت اجرای پیمان، مدت درج شده در بند ماده ۴ موافقتنامه و تغییرات احتمالی است که بر اساس ماده ۳۰ در آن ایجاد میشود. مدت پیمان هنگام مبادله پیمان، همان مدت درج شده در ماده ۴ موافقتنامه است که مدت اولیه پیمان نامیده میشود.
ماده ۱۵. روز، ماه، تاریخها، مفرد و جمع، عنوانها
الف) روز و ماه، روز و ماه تقویمی و شمسی است.
ب) تاریخ طبق تقویم رسمی کشور است.
ج) هر جا که معنای عبارت ایجاب کند، کلمه مفرد معنای جمع و کلمات جمع معنای مفرد دارد.
د) عنوانهای بهکاررفته در متون موافقتنامه یا شرایط عمومی و دیگر قسمتهای اسناد و مدارک پیمان، صرفاً بهمنظور راهنمایی و آگاهی از مفاد اسناد و مدارک است و نمیتوان در تفسیر اسناد و مدارک پیمان، از آنها استفاده کرد.
فصل دوم: تأییدات و تعهدات پیمانکار
ماده ۱۶. تأییدات پیمانکار
موارد زیر را پیمانکار تأیید میکند:
الف) تمام اسناد و مدارک موضوع ماده ۲ موافقتنامه را مطالعه نموده و از مفاد آن کاملاً آگاه شده است.
ب) نسبت به تأمین نیروی انسانی موردنیاز و تدارک مصالح، تجهیزات، ماشینآلات و ابزار اجرای کار طبق مشخصات در محل یا از نقاط دیگر، اطمینان یافته است.
ج) محل اجرای کار را دیده و بررسی کرده است و از وضعیت آبوهوا، بارندگی، و امکان اجرای کار در فصلهای مختلف سال، باتوجهبه آمار ۲۰ سال پیش از تاریخ ارائه پیشنهاد قیمت و در نظر گرفتن مدت اجرای کار، اطلاع یافته است.
د) از قوانین و مقررات مربوط به کار، بیمههای اجتماعی، مالیاتها، عوارض، و دیگر قوانین و مقررات که تا تاریخ تسلیم پیشنهاد معمول و مجرا بوده است، کاملاً مطلع بوده و متعهد است که همه آنها را رعایت نماید. درهرحال، مسئولیت عدم رعایت قوانین و مقررات یاد شده، بر عهده پیمانکار است.
ه) در تهیه پیشنهاد قیمت، سود موردنظر خود و تمام هزینههای ناشی از مفاد بندهای بالا را در نظر گرفته و بعداً از هیچ بابت، حق درخواست اضافه پرداختی ندارد.
بههرحال پیمانکار تأیید میکند که هنگام تسلیم پیشنهاد، مطالعات کافی انجام داده و هیچ موردی باقی نمانده است که بعداً در مورد آن استناد به جهل خود نماید.
ماده ۱۷. کارکنان
الف) پیمانکار متعهد است که عملیات موضوع پیمان را بهوسیله افرادی که در کار خود تخصص و تجربه کافی دارند، انجام دهد. کسانی که در اجرای این پیمان، خدماتی برای پیمانکار انجام دهند، کارکنان پیمانکار شناخته میشوند. اگر در اسناد و مدارک پیمان، استفاده از متخصصان خارجی پیشبینیشده باشد، پیمانکار متعهد است قبلاً وضعیت استخدام مانند میزان حقوق و مزایا، مدت استخدام و محل اقامت و مشخصات آنها را بهوسیله مهندس مشاور به اطلاع کارفرما برساند و با رعایت مقررات ذیربط و تأمین هزینههای مربوط، برای استخدام آنها اقدام کند. کارفرما تسهیلات لازم را برای استخدام متخصصان یاد شده فراهم مینماید. تشخیص لزوم و حدود تسهیلات مزبور با کارفرماست و این مساعدت از مسئولیت پیمانکار نمیکاهد.
ب) تأمین نیروی انسانی موردنیاز و محل سکونت مناسب، آب آشامیدنی و روشنایی کافی برای آنها به عهده پیمانکار است.
پیمانکار باید برای تدارک دائمی آذوقه کارگران، اقدامات لازم به عمل آورد، بدون آنکه این اقدام برای وی حق انحصار ایجاد کند و به آزادی کارگران در تأمین مواد موردنیاز آنها، از هر منبعی که مایل به تحصیل آن باشند محدودیتی وارد سازد. بهای آذوقه که بدین ترتیب از طرف پیمانکار تهیه میشود، نباید از بهای جنس مشابه در نزدیکترین شهر یا محل گرانتر باشد و پیمانکار نمیتواند هزینههای دیگر، مانند هزینه حمل را به قیمتهای خرید اضافه کند.
ج) کارکنان ایرانی کارگاه باید دارای شناسنامه، و کارکنان بیگانه باید دارای پروانه اقامت و اجازه کار باشند.
د) پیمانکار نباید شاغلین کارفرما، وزارتخانهها، سازمانها و شرکتهای دولتی و شهرداریها را بدون اجازه مسئولان ذیربط استخدام نماید. همچنین پیمانکار باید از به کار گماشتن اشخاصی که استخدام آنها از نظر اداره وظیفه عمومی مجاز نیست، خودداری کند.
ه) پیمانکار موظف است که برای کارگران کارنامه کارکرد روزانه صادر کند و در اختیار آنان قرار دهد. مهندس ناظر میتواند از ادامه کار کارگران بدون کارنامه جلوگیری نماید.
و) پیمانکار متعهد است که دستمزد کارگران خود را طبق قانون کار مرتباً پرداخت نماید. درصورتیکه در پرداخت دستمزد کارگران تأخیری پیش آید، مهندس مشاور به پیمانکار اخطار میکند که طلب کارگران را پرداخت نماید. در صورت استنکاف پیمانکار، کارفرما میتواند دستمزد کارگران را برای ماه یا ماههایی که صورتوضعیت آن به پیمانکار پرداخت شده است، طبق کارنامههای کارگری که در دست کارگران و دارای امضای رئیس کارگاه است، باتوجهبه پرداختهای علیالحساب که به آنها شده است، با حضور نماینده مهندس مشاور و پیمانکار، از محل مطالبات پیمانکار پرداخت کند و مبلغ پرداختی را بهاضافه ۱۵ درصد، بهحساب بدهی پیمانکار منظور کند. درصورتیکه نماینده پیمانکار، باوجود اخطار مهندس مشاور از حضور برای پرداختها خودداری کند، کارفرما پرداخت مزبور را انجام میدهد، بدون این که پیمانکار حق اعتراضی بر این عمل و مبلغ پرداختی و تعداد کارگران و میزان استحقاقی آنان داشته باشد. در صورت تکرار تأخیر در پرداخت دستمزد کارگران به مدت بیش از یک ماه، برای ماهی که صورتوضعیت آن پرداخت شده است، کارفرما میتواند پیمان را فسخ نماید.
ز) پیمانکار میکوشد تا حد ممکن، کارگران موردنیاز خود را از بین ساکنان منطقه اجرای کار که صلاحیت انجام کارهای موضوع پیمان را داشته باشند، انتخاب کند و به کار گمارد.
ح) پیمانکار موظف به اجرای مقررات بیمههای درمانی و اجتماعی، مقررات و دستورالعملهای حفاظتی فنی و بهداشتکار است.
ط) در اجرای این پیمان، پیمانکار در مقابل کارفرما مسئول اعمال کارکنان خود است. هرگاه کارکنان و کارگران پیمانکار و پیمانکاران جزء، صلاحیت لازم را برای انجام کار مربوط نداشته باشند یا باعث اختلال نظم کارگاه شوند، مهندس مشاور یا مهندس ناظر، مراتب را برای بار اول به رئیس کارگاه تذکر میدهد، و در صورت تکرار، میتواند از پیمانکار بخواهد که متخلفان را از کار برکنار کند. در این صورت پیمانکار مکلف به اجرای این دستور است و حق ندارد برکنارشدگان را بار دیگر در همان کارگاه به کار گمارد. اجرای این دستور از مسئولیتهای پیمانکار نمیکاهد و ایجاد حقی برای او نمیکند.
ماده ۱۸. مسئولیت حسن اجرای کار، برنامه کار، گزارش پیشرفت کار، هماهنگی با پیمانکاران دیگر، رئیس کارگاه
الف) پیمانکار مسئولیت کامل حسن اجرای کارهای موضوع پیمان را طبق اسناد و مدارک پیمان به عهده دارد.
ب) پیمانکار متعهد است که سازمان، روش اجرا و برنامه زمانی تفصیلی اجرای کار را طبق نظر مهندس مشاور بر اساس نقشههای موجود و برنامه زمانی کلی تهیه کند و ظرف مدت یک ماه از تاریخ مبادله پیمان، یا مدت دیگری که در اسناد و مدارک پیمان تعیین شده است، تسلیم مهندس مشاور نماید تا پس از اصلاح و تصویب کارفرما برای اجرا به پیمانکار ابلاغ شود. اگر در اسناد و مدارک پیمان، جزئیاتی برای چگونگی تهیه برنامه زمانی تفصیلی و بههنگامکردن آن تعیین شده باشد، پیمانکار ملزم به رعایت آن میباشد.
ج) درصورتیکه حین اجرای کار، پیمانکار تشخیص دهد که تغییراتی در برنامه زمانی تفصیلی ضروری است، موظف است پیش از رسیدن موعد انجام کارهایی که به نظر او باید در برنامه آن تغییر داده شود، مراتب را با ذکر دلیل، به مهندس مشاور اطلاع دهد. مهندس مشاور، تغییرات مورد تقاضای پیمانکار را در قالب برنامه زمانی کلی رسیدگی میکند و آنچه را که موردقبول است، پس از تصویب کارفرما، به پیمانکار ابلاغ میکند. بدیهی است که این تغییرات در حدود مندرجات پیمان، از میزان تعهدات و مسئولیتهای پیمانکار نمیکاهد.
اگر تغییر برنامه زمانی تفصیلی از سوی مهندس مشاور مطرح شود، پیمانکار باتوجهبه نظر مهندس، تغییرات برنامه زمانی تفصیلی را تهیه میکند و به شرح پیشگفته، برای طی مراتب بررسی و تصویب، تسلیم مهندس مشاور مینماید.
د) پیمانکار متعهد است که هماهنگی لازم را با دیگر پیمانکاران یا گروههای اجرایی متعلق به کارفرما که بهنحوی با موضوع قرارداد مرتبطاند به عمل آورد. برنامهریزی چگونگی این هماهنگی توسط مهندس مشاور به پیمانکار ابلاغ میشود.
ه) پیمانکار مکلف است که در پایان هر ماه، گزارش کامل کارهای انجام شده در آن ماه را تهیه نماید. شکل و چگونگی تهیه گزارش را مهندس مشاور تعیین میکند. این گزارش شامل مقدار و درصد فعالیتهای انجام شده، میزان پیشرفت یا تأخیر نسبت به برنامه زمانی تفصیلی، مشکلات و موانع اجرایی، نوع و مقدار مصالح و تجهیزات وارد شده به کارگاه، تعداد و نوع ماشینآلات موجود و آمادهبهکار، تعداد و تخصص نیروی انسانی موجود و دیگر اطلاعات لازم است. درصورتیکه جزئیات دیگری برای چگونگی تهیه گزارش پیشرفت کار در اسناد و مدارک پیمان تعیین شده باشد، پیمانکار موظف به رعایت آن میباشد.
ز) پیمانکار باید پیش از آغاز عملیات، شخص واجد صلاحیتی را که موردقبول مهندس مشاور باشد بهعنوان رئیس کارگاه معرفی نماید. رئیس کارگاه باید در اوقات کار در کارگاه حاضر باشد و عملیات اجرایی، با مسئولیت و نظارت او انجام شود. اگر ضمن کار معلوم شود که رئیس کارگاه قادر به انجام وظایف خود نیست، مهندس مشاور با ذکر دلیل، درخواست تعویض او را از پیمانکار خواهد کرد و پیمانکار مکلف است ظرف یک ماه، شخص واجد صلاحیت دیگری را که موردقبول مهندس مشاور باشد معرفی نماید.
پیمانکار باید بهمنظور اجرای کار و دریافت دستورکارها و نقشهها از مهندس مشاور و همچنین برای تنظیم صورتوضعیتهای موقت، اختیارات کافی به رئیس کارگاه بدهد. هر نوع اخطار و اعلام که مربوط به اجرای کار باشد و از طرف مهندس مشاور یا نماینده او به رئیس کارگاه ابلاغ شود، در حکم ابلاغ به پیمانکار است.
پیمانکار میتواند در صورت لزوم، رئیس کارگاه را عوض کند، مشروط به اینکه پیش از تعویض، مراتب را به اطلاع مهندس مشاور برساند و صلاحیت جانشین او موردقبول نامبرده باشد.
ماده ۱۹. کنترل نقاط نشانه، پیادهکردن نقشهها، اندازهگیری
الف) پیمانکار، پیش از آغاز عملیات موضوع پیمان، باید نقاط نشانه مبدأ را از لحاظ تطبیق با نشانهها کنترل نماید و درصورتیکه اختلافی موجود نباشد، درستی آنها را تأیید و اعلام دارد و درصورتیکه اختلافی وجود داشته باشد، مراتب را به اطلاع مهندس مشاور برساند تا وضع موجود با مهندس مشاور و کارفرما صورتجلسه شود و ملاک شروع عملیات قرار گیرد. بدیهی است که پس از آغاز عملیات، هیچگونه اعتراضی از جانب پیمانکار در این زمینه پذیرفته نیست.
پس از تحویل هر قسمت از کارگاه، پیمانکار باید بیدرنگ، نقاط نشانه و مبدأ و همچنین علائم مربوط به آنها را با بتن یا مصالح بنایی تثبیت نماید و در طول مدت اجرای کار تا تحویل موقت، به هزینه خود، حفظ و نگهداری کند.
ب) پیمانکار متعهد است که نقشهها، امتدادها و محورها را با نظارت مهندس مشاور پیاده کند و درستی آنها را با مهندس مشاور صورتجلسه کند. درصورتیکه هنگام پیادهکردن نقشهها، امتدادها و محورها، اختلافی در مورد تراز زمین طبیعی با تراز آنها در مدارک فنی مشاهده شود، وضع موجود را پیمانکار و مهندس مشاور و کارفرما صورتجلسه میکنند.
تراز کف پی بناها و زیرسازی راهها تمام عملیاتی که پس از انجام کار پوشیده میشوند و بعداً مرئی نیستند، یا به هر صورت، کنترل و اندازهگیری کامل آنها میسر نباشد، باید پیش از پوشیده شدن یا از بین رفتن آثار آنها، صورتمجلس شود و به امضای مهندس ناظر و رئیس کارگاه برسد. این صورتمجلسها، ملاک اندازهگیریها در تنظیم صورتوضعیتهاست. اگر پیمانکار عملیاتی را که باید مورد آزمایش یا بازدید قرار گیرد و تأیید شود، پیش از اینکه اقدامات پیشگفته انجام شود بپوشاند، موظف است پوششهای انجام شده را به هزینه خود بردارد و پس از انجام آزمایشها و بازدیدهای لازم و تأیید انجام کار از سوی مهندس ناظر، به هزینه خود، نسبت به پوشش مجدد و اصلاح کار اقدام کند.
ج) اندازهگیریها بر اساس نقشههای اجرایی، دستورکارهای اجرا شده و صورتجلسهها که شامل کروکیهای لازم و روشن است، انجام میشود.
ماده ۲۰. تجهیز کارگاه، تدارک مصالح، تجهیزات و ماشینآلات
الف) پیمانکار موظف است که پس از تحویلگرفتن کارگاه، باتوجهبه مدت تعیین شده برای تجهیز، طرح جانمایی تجهیز کارگاه را تهیه کرده و پس از تأیید مهندس مشاور، آن را مبنای تجهیز کارگاه قرار دهد. تأمین آب، برق، سوخت و مخابرات، و بهطورکلی، تجهیز کامل کارگاه، بهنحوی که برای اجرای کار طبق اسناد و مدارک پیمان لازم است، به عهده پیمانکار میباشد، مگر آنکه در اسناد و مدارک پیمان، ترتیب دیگری پیشبینیشده باشد.
ب) تأمین نیروی انسانی، مصالح و تجهیزات، ماشینآلات و ابزار به عهده پیمانکار است، مگر آنکه در اسناد و مدارک پیمان، ترتیب دیگری پیشبینیشده باشد.
مصالح و تجهیزاتی که پیمانکار برای انجام عملیات موضوع پیمان تهیه و در کارگاه نگهداری میکند، باید بهقرار زیر باشد:
- اگر منابع تهیه مصالح و تجهیزات در اسناد و مدارک پیمان تعیین شده یا بعداً معین میشود، باید از همان منابع تهیه گردد. نمونه یا کاتالوگ فنی مصالح و تجهیزات باید از نظر تطبیق با مشخصات فنی، پیش از سفارش، به تأیید مهندس مشاور برسد. درهرحال، از نظر مرغوبیت باید کاملاً طبق مشخصات فنی باشد و مورد تأیید مهندس مشاور قرار بگیرد.
- ذکر منابع تهیه مصالح و تجهیزات در اسناد و مدارک پیمان یا تعیین آنها ضمن اجرا، از تعهدات پیمانکار در قبال تهیه مصالح مرغوب و کافی نمیکاهد. بدین روی، پیمانکار موظف است با مطالعه کافی نسبت به امکانات محلی و کیفیت منابع تهیه مصالح و تجهیزات، نظر و پیشنهاد خود را تسلیم مهندس مشاور کند. درصورتیکه استفاده از اینقبیل منابع مورد موافقت مهندس مشاور و کارفرما قرار بگیرد، اقدام به تهیه و حمل آنها نماید. بدیهی است که کارفرما این حق را دارد که منابع تهیه مصالح را تغییر دهد و پیمانکار موظف به رعایت آن است. اگر به مناسبت این تغییر محل، اضافه یا کسر هزینهای بابت تغییر مسافت حمل یا عوامل دیگر ایجاد شود، تفاوت بها، به اقتضای مورد، از پیمانکار کسر یا به او پرداخت میشود. پیمانکار ملزم به رعایت مقررات مربوط به استخراج و بهرهبرداری شن و ماسه و دیگر مصالح معدنی است.
- نوع، مقدار و تاریخ ورود مصالح و تجهیزات به کارگاه باید با مهندس ناظر صورتجلسه شود. مصالح باید به طور مرتب بهنحوی انبار شود که تمام آن بهسهولت قابل بازرسی، شمارش یا اندازهگیری باشد. انبار مصالح باید از هر لحاظ قابل حفاظت بوده تا مصالح در مقابل عوامل جوی و عوامل دیگر مصون باشد.
ج) هر گاه تهیه و یا توزیع مصالح و لوازمی در داخل کشور در انحصار دولت باشد، کارفرما تسهیلات لازم را برای تهیه آن مصالح و لوازم فراهم میکند. اگر تهیه بعضی از مصالح و لوازم، طبق مشخصات ذیربط در داخل کشور میسر نباشد و ورود آنها هم از طرف دولت ممنوع شده یا بشود، کارفرما یا خودش اجازه ورود مصالح و لوازم مزبور را برای پیمانکار تحصیل میکند یا مشخصات را تغییر میدهد.
د) در مواردی که مصالح و تجهیزاتی باید بهوسیله پیمانکار از خارج از کشور تهیه شود، کارفرما اجازه ورود آنها را از سازمانهای ذیربط به هزینه پیمانکار تحصیل مینماید. هر گاه ضمن اجرای کار، محدودیتهای جدیدی پیش آید که به علت آن، پیمانکار نتواند مصالح و تجهیزات موردنیاز اجرای کار را در مدتی که برنامه پیشرفت کار ایجاب میکند از خارج از کشور تهیه و وارد کند، مراتب را با ذکر دلیل و ارائه اسناد از طریق مهندس مشاور به اطلاع کارفرما میرساند تا باتوجهبه برنامه زمانی اجرای کار، کارفرما در مورد چگونگی تأمین این قبیل مصالح و تجهیزات، تصمیمگیری نماید.
ه) درصورتیکه در اسناد و مدارک پیمان، مشخصاتی برای ماشینآلات و ابزار اجرای کار تعیین شده باشد، پیمانکار باید آنها را طبق مشخصات تعیین شده، تأمین کند. هر گاه ضمن اجرای کار، مهندس مشاور تشخیص دهد که ماشینآلات و ابزار موجود پیمانکار، برای اتمام کار در مدت پیمان کافی نیست یا مشخصات آنها برای اجرای کار مناسب نیست، مراتب را به پیمانکار ابلاغ میکند. پیمانکار مکلف است که ماشینآلات و ابزار خود را طبق نظر مهندس مشاور و در مدتی که نامبرده تعیین مینماید، تکمیل و تقویت کند، بدون اینکه برای این کار، ادعای خسارت یا هزینههای اضافی از کارفرما داشته باشد.
و) پیمانکار نمیتواند ماشینآلات و ابزار را که برای انجام عملیات لازم است، از کارگاه خارج کند. در مورد بیرون بردن ماشینآلات که در کارگاه موردنیاز نیست، پیمانکار، تقاضای بیرون بردن ماشینآلات مزبور را به مهندس مشاور تسلیم میکند. مهندس مشاور به تقاضای او رسیدگی میکند، و درصورتیکه موجه باشد، اجازه خروج میدهد.
ز) درصورتیکه طبق اسناد و مدارک پیمان، تأمین اقلامی از تجهیزات که پیمانکار باید نصب کند و به طور دائم در کار باقی بماند، در تعهد کارفرما باشد، پیمانکار مسئول عملکرد ناقص احتمالی این تجهیزات نیست، مگر آنکه ثابت شود که نقص آنها مربوط به کار پیمانکار است.
ح) اگر در اسناد و مدارک پیمان، تکلیفی برای تهیه غذا، مسکن و دفتر کار کارکنان کارفرما، مهندس مشاور و آزمایشگاه در محل کار به عهده پیمانکار گذاشته شود، پیمانکار موظف به تأمین آنها، طبق شرایط پیشبینیشده، است.
ماده ۲۱. حفاظت از کار و شخص ثالث، بیمه کار، مراقبتهای لازم
الف) پیمانکار از روز تحویل کارگاه تا روز تحویل موقت عملیات موضوع پیمان، مسئول حفظ و نگهداری کارهای انجام شده، مصالح، ماشینآلات و ابزار، زمینهها، راهها، تأسیسات و بناهایی میباشد که زیر نظر و مراقبت او قرار دارد، و به همین منظور، اقدامات لازم را برای نگهداری و حفاظت آنها در داخل کارگاه در مقابل عوامل جوی و طغیان آب رودخانهها و سرقت و حریق و مانند اینها به عمل میآورد.
ب) پیمانکار در چارچوب مقررات و دستورالعملهای حفاظت فنی و بهداشتکار، مسئول خسارتهای وارد شده به شخص ثالث در محوطه کارگاه است و درهرحال، کارفرما در این مورد هیچ نوع مسئولیتی بر عهده ندارد. کارفرما و مهندس مشاور میتوانند در صورت مشاهده عدم رعایت دستورالعملهای حفاظت فنی و بهداشتکار، دستور توقف بخشی از کار را که دارای ایمنی لازم نیست تا برقراری ایمنی طبق دستورالعملهای یاد شده صادر نماید. در این حالت، پیمانکار حق مطالبه خسارت در اثر دستور توقف کار را ندارد.
پیمانکار متعهد است که تدابیر لازم را برای جلوگیری از واردشدن خسارت و آسیب به املاک مجاور اتخاذ نماید، و اگر در اثر سهلانگاری او خسارتی به املاک و تأسیسات مجاور یا محصول آنها وارد آید، پیمانکار مسئول جبران آن است.
ج) پیمانکار مکلف است که پیش از شروع کار، تمام یا آن قسمت از کارهای موضوع پیمان را که در اسناد و مدارک پیمان تعیین شده است، در مقابل مواردی از حوادث مذکور در اسناد یاد شده به نفع کارفرما نزد مؤسسهای که موردقبول کارفرما باشد، بیمه نموده و بیمهنامهها را به کارفرما تسلیم کند. بیمهنامهها باید تا تاریخ تحویل موقت اعتبار داشته باشد، تا زمانی که تحویل موقت انجام نشده است، پیمانکار مکلف است که بیمهنامهها را تمدید کند. کارفرما هزینههای مربوط به بیمه به شرح پیشگفته را در مقابل ارائه اسناد صادر شده از سوی بیمهگر، عیناً به بیمهگر پرداخت میکند.
آن قسمت از هزینه بیمه که مربوط به مدت تأخیر غیرمجاز پیمانکار باشد، بهحساب بدهی پیمانکار منظور میشود. در صورت بروز حادثهای که باعث ازبینرفتن تمام یا قسمتی از کارهای انجام شده و مصالح و تجهیزات پایکار شود، پیمانکار موظف است که اولاً: مراتب را فوراً به کارفرما و مهندس مشاور و طبق مقررات بیمه به بیمهگر اطلاع دهد و ثانیاً طبق دستور کارفرما یا مهندس مشاور، کارها را به حالت اولیه بازگرداند. برنامه زمانی کارهای پیشگفته توسط پیمانکار تهیه میگردد و پس از تأیید مهندس مشاور و کارفرما به اجرا درمیآید. کارفرما خسارتهای وارد شده بر آنچه را که بیمه شده است از بیمهگر وصول مینماید و مبلغ وصول شده از بیمهگر را برای تجدید عملیات بهتناسب پیشرفت کار و طبق هزینه تمام شده، اعم از هزینه مستقیم یا غیرمستقیم (بالاسری)، با تأیید مهندس مشاور بهتدریج تا اعاده کار به حالت اولیه به پیمانکار پرداخت میکند. کارفرما باید موضوع پیمانکار را بهنحوی بیمه کند که در صورت بروز حادثه، خسارت دریافتی از بیمهگر برای اعاده کارها به حالت اولیه کافی باشد. درصورتیکه تکلیف بیمه کار در اسناد و مدارک پیمان تعیین نشده باشد، پیش از شروع کار، پیمانکار چگونگی بیمه کار را از کارفرما استعلام مینماید و کارفرما در مدت ۱۰ روز کارها و حوادث مشمول بیمه را تعیین و به پیمانکار ابلاغ مینماید تا پیمانکار طبق مفاد این بند، در مورد بیمه کار اقدام نماید.
اگر کارفرما عملیات موضوع پیمان را بیمه نکند، در صورت وقوع حادثه، جبران خسارتهای وارد شده به عهده او میباشد.
د) پیمانکار مکلف است که تمام ساختمانها و تأسیسات موقت، ماشینآلات و ابزار و وسایل کارگاه را که متعلق به اوست و یا در اختیار اوست و برای انجام عملیات موضوع پیمان به کار گرفته، به هزینه خود بیمه کند و رونوشت بیمهها را به کارفرما تسلیم نماید. ماشینآلات و ابزاری که کارفرما در اختیار پیمانکار قرار میدهد، کارفرما بیمه میکند.
ه) پیمانکار موظف است که روشنایی قسمتهایی از داخل کارگاه را که باید روشن باشد تأمین کند و همچنین تمام علائم راهنمایی و خطر و وسایل حفاظتی، و در صورت لزوم، حصارکشی را فراهم نماید و تعداد کافی نگهبان و مراقب در هر جا که لازم باشد، بگمارد.
و) پیمانکار متعهد است که عملیات اجرایی خود را طوری انجام دهد که راه عبور مناسبی در پیادهرو و سوارهرو برای عبور و مرور رهگذران و وسائط نقلیه همواره باز بماند و مصالح خود را در محلهایی انبار کند که موجب ناراحتی یا زحمت ساکنان اطراف، یا رهگذران نشود. استفاده از ماشینآلات و ابزار در ساعات عادی کار، و در نتیجه، صدای آنها و همچنین استفاده از راههای معین بهمنظور انجام عملیات، مزاحمت تلقی نمیشود.
در مواردی که اجرای کار ایجاب کند که قسمتی از سوارهرو و یا پیادهرو برای مدت موقت و بااطلاع مهندس مشاور یا مهندس ناظر بهکلی مسدود شود، پیمانکار با کسب مجوز لازم از مقامات محلی، عبور و مرور را با راههای انحرافی که مسیر آنها باید به تأیید مهندس مشاور برسد تأمین کند. کارفرما نیز مساعدت لازم را برای تحصیل مجوزهای موردنیاز به عمل میآورد.
اگر ترتیب احتساب و پرداخت هزینه ایجاد و نگهداری راههای انحرافی در اسناد و مدارک پیمان معین نشده باشد این هزینهها به عهده پیمانکار است. همچنین پیمانکار متعهد است که در حمل مصالح و ماشینآلات و عبور آنها از راهها، پلها و تونلها، رعایت قوانین، مقررات و استانداردها را بکند و اگر عبور ماشین یا مصالحی ترتیب خاصی را ایجاب کند، با نظر کارفرما یا مهندس مشاور اقدام نماید. هر گاه پیمانکار بر خلاف مفاد این بند، رفتار نماید مسئول جبران خسارتهای وارد شده میباشد.
ز) پیمانکار متعهد است که انتظامات کارگاه را تأمین نماید و از ورود اشخاص غیرمجاز و کسانی که باعث اختلال نظم کارگاه میشود خود یا توسط مقامات انتظامی جلوگیری کند.
ح) هرگاه پیمانکار در اجرای تمام یا قسمتی از موارد درج شده در این ماده سهلانگاری یا کوتاهی کند و از انجام تعهداتی که طبق آن به عهده گرفته است خودداری نماید، کارفرما حق دارد آن تعهدات را بهجای پیمانکار انجام دهد و هزینههای انجام شده و خسارت وارده را بهاضافه ۱۵ درصد بهحساب بدهی پیمانکار منظور کرده و از مطالبات وی کسر نماید. در این صورت، هر گونه ادعای پیمانکار نسبت به این قبیل پرداختها و همچنین نسبت به تشخیص کارفرما، خواه از نظر اساس تخلف و خواه از نظر مبلغ پرداختی، بیاثر میباشد.
ماده ۲۲. ترتیب گردش مدارک، نقشهها و ابلاغ دستورکارها
الف) تمام نقشهها، مشخصات، دستورالعملها و استاندارهای فنی که دارای مهر و امضای مهندس مشاور است، به تعداد نسخههای درج شده در اسناد و مدارک پیمان و درصورتیکه در اسناد و مدارک پیمان تعداد نسخه معین نشده باشد، در دو نسخه، بدون دریافت هزینه، در اختیار پیمانکار قرار میگیرد. در صورت نیاز پیمانکار، نسخههای اضافی به هزینه او تکثیر میشود.
پیمانکار باید یک نسخه از نقشهها و مشخصات، با آخرین تغییرات آنها را همیشه در کارگاه نگهداری کند، تا در صورت لزوم، بهمنظور بازرسی کارها در اختیار مهندسین مشاور، کارفرما یا نمایندگان آنها قرار گیرد. نسخه اصل نقشهها و مدارک، تا پایان کار نزد مهندس مشاور باقی میماند.
ب) پیمانکار موظف است که پیش از آغاز هر قسمت از کار، تمام نقشهها، دستورالعملها و دیگر اسناد و مدارک فنی مربوط به آن قسمت را بادقت مطالعه کند و اندازه درج شده در نقشهها را کنترل نماید، بهنحوی که هیچگونه ابهامی از نظر چگونگی اجرای کار برای خود و کارکنانش باقی نماند. بهطورکلی، کمبود نقشه برای هر قسمت از کار هرگز از تعهدات پیمانکار مبنی بر اجرای کامل کار نمیکاهد. در صورت مشاهده اشتباه در اندازهها یا هرگونه ابهام یا کسری در مدارک، نقشهها و دستورالعملها، پیمانکار باید بهموقع رفع نقص آنها را از مهندس مشاور درخواست کند. مهندس مشاور موظف است که باتوجهبه برنامه زمانی اجرای کار، برای تکمیل نقشهها و ابلاغ به پیمانکار اقدام کند.
ج) هرگاه پیمانکار در مورد درستی نقشهها و محاسبات یا دستورکارها، یا مشخصات مصالح و تجهیزاتی که بنا به دستور کارفرما از منابع معینی تحصیل میشود ایرادی داشته باشد، باید باتوجهبه برنامه زمانی تفصیلی، مراتب را با ذکر دلیل به اطلاع مهندس مشاور برساند. درصورتیکه مشاور، درستی مدارک پیشگفته را تأیید کند، ولی پیمانکار همچنان نسبت به آنها ایراد داشته باشد، پیمانکار باید موضوع را به کارفرما منعکس کند و پس از دریافت نظر کارفرما، طبق نظر انجام دهد. در چنین حالتی، پیمانکار فقط مسئول اجرای درست کار است و در مورد صحت نقشهها، مشخصات، محاسبات و دستورکارهای مربوط، مسئولیتی ندارد. هزینه رفع عیب و نقص در چنین مواردی به عهده پیمانکار نمیباشد.
د) پیمانکار، نقشههای کارگاهی را که نقشههای جزئیات ساخت قطعات و قسمتهایی از کار است، در صورت نیاز ضمن اجرای کار، بر اساس نقشههای اجرایی، مشخصات فنی و دستورالعمل سازندگان، تهیه میکند، و در سه نسخه که یک نسخه آن قابل تکثیر باشد، تسلیم مهندس مشاور مینماید. مهندس مشاور، نقشههای یاد شده را پس از بررسی و اصلاح لازم، تأیید و در یک نسخه به پیمانکار ابلاغ میکند. نسخه قابل تکثیر این مدارک نزد مهندس مشاور نگهداری میشود.
ه) نقشههای چونساخت، نقشههای کارهای انجام شده بهنحوی که اجرا شدهاند، میباشند و شامل تمام نقشههای اجرایی، اعم از تغییر یافته یا بدون تغییر است. پیمانکار باید نقشههای چونساخت را بهتدریج و طبق نظر مهندس مشاور در سه نسخه که یک نسخه آن قابل تکثیر باشد تهیه کند و برای بررسی و تأیید، به مهندس مشاور بدهد. مهندس مشاور یک نسخه از نقشههای چونساخت تأیید شده را در اختیار پیمانکار قرار میدهد.
و) پیمانکار باید مشخصات فنی، نقشهها و دستورالعملهای نصب، راهاندازی و بهرهبرداری تجهیزاتی را که تأمین آنها به عهده اوست، از سازنده آنها بگیرد و در دو نسخه، به مهندس مشاور بدهد. مهندس مشاور، بر اساس مدارک سازنده، نقشههای اجرایی محل استقرار تجهیزات یاد شده را تهیه و برای اجرا به پیمانکار ابلاغ میکند.
ز) مهندس مشاور، تمام موافقتها، معرفیها، تصویبها، اخطارها، و دستورکارها را بهصورت کتبی، به پیمانکار ابلاغ میکند، و در مورد لزوم، به نحو پیشبینیشده در اسناد و مدارک پیمان، به تأیید کارفرما نیز میرساند و سپس به پیمانکار ابلاغ میکند. پیمانکار، پس از وصول دستورکارها، میتواند برای اصلاح آنها اظهار نظر کند. اما در هرحال، موظف به اجرای چنین دستورکارهایی است.
در موارد دستورکار شفاهی از سوی مهندس مشاور، پیمانکار میتواند درخواست ابلاغ کتبی آنها را بنماید و مهندس مشاور نیز مکلف است که دستورکارها را کتبی به پیمانکار ابلاغ نماید. در غیر این صورت، این دستورکارها برای پیمانکار معتبر نیست.
مهندس مشاور یک نسخه رونوشت از تمام نامههای ابلاغی، همراه با نقشهها، دستورکارها و صورتجلسهها را برای کارفرما ارسال میکند.
ح) پیش از تحویل موقت کار طبق ماده ۳۹، پیمانکار دستورالعملهای راهاندازی، راهبری، تعمیر و نگهداری را همراه با نقشههای چونساخت در نسخهای که یک نسخه آن قابل تکثیر باشد، به مهندس مشاور میدهد. مدارک یاد شده باید بهنحوی باشد که راهبری، تعمیر و نگهداری تمام قسمتهای موضوع پیمان به سهولت انجام شود. درصورتیکه در اسناد و مدارک پیمان، تعداد نسخه یا مشخصات ویژهای برای مدارک موضوع این بند تعیین شده باشد، طبق آن عمل نماید.
ماده ۲۳. حفاظت تأسیسات زیربنایی و تغییر وضع آنها
پیمانکار باید عملیات موضوع پیمان را بهنحوی اجرا کند که به تأسیسات زیربنایی موجود در کارگاه، مانند خطوط آب، برق، گاز، مخابرات و مانند اینها، آسیبی وارد نشود. هرگاه در اثر عمل پیمانکار، به تأسیسات یاد شده صدماتی وارد شود، پیمانکار متعهد است که هزینه ترمیم و برقراری مجدد آنها را بپردازد. هرگاه پیمانکار نسبت به جبران خسارت وارد شده اقدام لازم و فوری به عمل نیاورد، کارفرما میتواند به هر طریق که مصلحت بداند، برای رفع نقص و خسارت اقدام کند و هزینه آن را بهاضافه ۱۵ درصد بهحساب بدهی پیمانکار منظور نماید. پیمانکار، از این بابت، حق هیچگونه اعتراضی ندارد.
درصورتیکه موقعیت تأسیسات زیرزمینی در اسناد و مدارک پیمان مشخص نشده باشد، پیمانکار باید باتوجهبه برنامه زمانی اجرای کار، تعیین وضعیت آنها را از مهندس مشاور استعلام کند و بعد از اعلام نظر مهندس مشاور، برای عملیات حفاری اقدام نماید. بدین ترتیب، مسئولیت پیمانکار در مورد بروز هر نوع حادثه و پرداخت خسارت و هزینههای پیشگفته در مورد تأسیسات زیرزمینی، منوط به آن است که نوع، محل یا مسیر تأسیسات مزبور به اطلاع پیمانکار رسیده یا در اسناد و مدارک پیمان مشخص شده باشد.
هرگاه انجام عملیات موضوع پیمان، تغییر وضع تأسیسات یاد شده را ایجاب نماید، پیمانکار به کارفرما اطلاع میدهد تا سازمانهای ذیربط برای تغییر وضع اقدام نمایند. هزینههای مربوط به عملیات یاد شده، به عهده کارفرماست.
ماده ۲۴. واگذاری، پیمانکاران جزء
الف) پیمانکار حق واگذاری پیمان به دیگری را ندارد.
ب) پیمانکار میتواند بهمنظور تسهیل و تسریع در اجرای قسمت یا قسمتهایی از عملیات موضوع پیمان، پیمانهایی با پیمانکاران جزء ببندد، مشروط به آنکه آنان را از واگذاری کار به دیگران ممنوع کند. درصورتیکه در اسناد و مدارک پیمان، کارفرما، لزوم تأیید صلاحیت پیمانکاران جزء را پیشبینی کرده باشد، پیمانکار موظف است که تأیید کارفرما را در این مورد تحصیل نماید. این واگذاری نباید از پیشرفت کار طبق برنامه زمانی اجرای کار بکاهد، و بههرحال به هیچ روی از مسئولیت و تعهدات پیمانکار نمیکاهد. پیمانکار مسئول تمام عملیاتی است که توسط پیمانکاران جزء یا کارکنان آنها انجام میشود. در پیمانهای بین پیمانکار و پیمانکار جزء باید نوشته شود که در صورت بروز اختلاف بین آنها، کارفرما حق دارد، درصورتیکه مقتضی بداند، به مورد اختلاف رسیدگی کند. پیمانکار و پیمانکار جزء نیز میپذیرند که نظر کارفرما در این مورد قطعی است و تعهد میکنند که الزاماً آن را اجرا نمایند.
هرگاه در پرداخت مطالبات پیمانکاران جزء باتوجهبه شرایط درج شده در پیمان آنها، تأخیری روی دهد، درصورتیکه پیمانکار جزء، تعهدات خود را بر اساس پیمان تنظیمی خود با پیمانکار کاملاً انجام داده و کار او موردقبول و تأیید مهندس مشاور باشد، کارفرما میتواند بنا بر تقاضای پیمانکار جزء با حضور نماینده پیمانکار به کار او رسیدگی کند. اگر در اثر این رسیدگی، پیمانکار جزء طلبکار باشد و پیمانکار از پرداخت آن خودداری کند کارفرما حق دارد طلب پیمانکار جزء را برای کارهایی که صورتوضعیت آن به پیمانکار پرداخت شده است، از محل مطالبات پیمانکار بپردازد. درصورتی که با اخطار کارفرما، پیمانکار یا نماینده او برای رسیدگی حاضر نشوند کارفرما رسیدگی میکند و به شرح پیشگفته عمل میکند و این عمل قطعی و غیرقابلاعتراض است. هرگاه پس از فسخ پیمان، پیمانکاران جزء مطالباتی از پیمانکار داشته باشند، مهندس مشاور و کارفرما، به شرح پیشگفته موضوع را رسیدگی میکنند. اگر پس از رسیدگی و تهیه صورتحساب نهایی، پیمانکار مطالباتی داشته باشد، کارفرما میتواند طلب پیمانکار جزء را از محل مطالبات پیمانکار بپردازد.
ماده ۲۵. اجرای کار در شب
اجرای کار در شب، در موارد زیر مجاز است:
الف) در برنامه زمانی تفصیلی پیشبینیشده است.
ب) هر گاه به سبب بروز تأخیرهایی از سوی پیمانکار، انجام کار طبق تشخیص پیمانکار در مدت پیمان امکانپذیر نباشد، پیمانکار میتواند بدون آنکه حق دریافت اضافه هزینه کار را داشته باشد با تأیید مهندس مشاور و موافقت کارفرما، قسمتی از کار را در شب اجرا کند.
ج) هرگاه مهندس مشاور تشخیص دهد که پیشرفت کار پیمانکار بهنحوی نیست که همه عملیات در مدت پیمان پایان یابد، میتواند پس از موافقت کارفرما، به پیمانکار دستور دهد که قسمتی از کار را در شب اجرا کند. در این حالت، پیمانکار مکلف به اجرای این دستور است و حق ادعا و یا مطالبه هیچگونه خسارت و اضافهبها را ندارد.
د) اگر به تشخیص مهندس مشاور و تأیید کارفرما برای جبران تأخیرهایی که ناشی از قصور پیمانکار نیست، کار در شب نیز انجام شود، اضافه هزینههای مربوط به کار در شب، با تأیید مهندس مشاور و تصویب کارفرما، پرداخت میشود. در محاسبه این هزینهها، بهمنظور تعیین این هزینههای اضافی دستمزد نیروی انسانی برای کار در شب، باید مقررات قانون کار و امور اجتماعی ملاک قرار گیرد.
پیمانکار متعهد است که ترتیب کار را طوری دهد که تاحدامکان، اجرای کار در شب برای ساکنان مجاور مزاحمتی ایجاد نکند.
ماده ۲۶. آثار تاریخی و اشیای عتیقه
هرگاه ضمن اجرای کار، اشیای عتیقه یا آثار تاریخی و مسکوکات قدیمی و مانند آن در محل کار پیدا شود، پیمانکار متعهد است که بیدرنگ مراتب را از طریق مهندس مشاور به اطلاع کارفرما و طبق قوانین به اطلاع دستگاههای انتظامی برساند. کارفرما برای حفظ و نگهداری یا انتقال اشیای عتیقه، اقدام فوری به عمل میآورد.
پیمانکار باید تا زمان اقدام به حفاظت از سوی کارفرما یا مقامات ذیربط، برای حفظ و نگهداری اشیاء و آثار مزبور مراقبت لازم را به عمل آورد.
هرگاه اجرای این ماده، موجب توقف یا تعطیل عملیات موضوع پیمان گردد، طبق ماده ۴۹ رفتار میشود.
ماده ۲۷. اقامتگاه قانونی
اقامتگاه قانونی کارفرما و پیمانکار همان است که در موافقتنامه پیمان نوشته شده است. درصورتیکه یکی از طرفین، محل قانونی خود را تغییر دهد، باید نشانی جدید خود را دستکم ۱۵ روز پیش از تاریخ تغییر، بهطرف دیگر اطلاع دهد. تا وقتی که نشانی جدید بهطرف دیگر اعلام نشده است، مکاتبات به نشانی قبلی ارسال میشود و دریافت تلقی میگردد.
فصل سوم: تعهدات و اختیارات کارفرما
ماده ۲۸. تحویل کارگاه
الف) کارفرما متعهد است که کارگاه را بیعوض و بدون معارض تحویل پیمانکار دهد.
اجرای کار در زمینها و محلهای تحویلی، مستلزم اخذ پروانه یا پرداخت حقوقی از قبیل عوارض شهرداری، حق ریشه و مستحدثات و مانند اینها باشد، کارفرما متعهد است به تحصیل پروانه ساختمان و پرداخت وجوه مزبور است.
تبصره ۱: اگر در اسناد و مدارک پیمان، تأمین تمام یا قسمتی از زمین موردنیاز برای تجهیز کارگاه به عهده پیمانکار گذاشته شده باشد، طبق شرایط پیشبینیشده در پیمان عمل میشود.
تبصره ۲: درصورتیکه محل تحویل شده به پیمانکار معارض پیدا کند و موجب توقف اجرای تمام یا قسمتی از کار شود، آن قسمت از کار که متوقف شده است، مشمول تعلیق میگردد و طبق ماده ۴۹ رفتار میشود.
ب) کارفرما بعد از مبادله پیمان، تاریخ تحویل کارگاه را که نباید بیشتر از ۳۰ روز از تاریخ مبادله پیمان باشد، به پیمانکار اعلام میکند. پیمانکار باید در تاریخ تعیین شده در محل کار حاضر شود و طی صورتجلسههایی، اقدام به تحویلگرفتن کارگاه بنماید. درصورتیکه حداکثر ۳۰ روز از تاریخ تعیین شده برای تحویلگرفتن کارگاه حاضر نشود، کارفرما حق دارد که طبق ماده ۴۶، پیمان را فسخ کند.
در صورتجلسههای تحویل کارگاه باید حدود و موقعیت زمینها و محلهایی که در آنها موضوع پیمان اجرا میشود و نقاط نشانه با مشخصات آنها، محور عملیات و محل منابع تهیه مصالحی که باید در کارگاه تولید گردد، درج شود.
اگر تحویل کارگاه به طور یکجا میسر نباشد کارفرما باید کارگاه را به ترتیبی تحویل دهد که پیمانکار بتواند عملیات موضوع پیمان را طبق برنامه زمانی تفصیلی انجام دهد. در این حالت نیز مهلت کارفرما برای تحویل دستکم اولین قسمت کارگاه که برای تجهیز کارگاه و شروع عملیات موضوع پیمان لازم است حداکثر ۳۰ روز است.
ج) هرگاه کارفرما نتواند کارگاه را به ترتیبی تحویل دهد که پیمانکار بتواند کار را طبق برنامه زمانی تفصیلی انجام دهد، و مدت تأخیر در تحویل کارگاه بیش از یک ماه شود، کارفرما بهمنظور جبران خسارت تأخیر در تحویل کارگاه، هزینههای اضافی ایجاد شده برای پیمانکار را که طبق رابطه زیر محاسبه میشود پرداخت میکند، مشروط بر اینکه با تأیید مهندس مشاور، پیمانکار در محلهای تحویل شده تأخیر غیرمجاز نداشته باشد.

اگر در مدت تأخیر از ۳۰ درصد مدت پیمان یا ۶ ماه، هر کدام که کمتر است بیشتر شود، حقوقی به پیمانکار تعلق میگیرد، بدین ترتیب که اگر مبلغ کارهای پیشبینیشده در محلهای تحویل نشده تا ۲۵ درصد مبلغ اولیه پیمان باشد، پیمانکار میتواند با اطلاع قبلی ۱۵ روزه آن قسمت از کار را از تعهدات خود حذف کند؛ ولی اگر این مبلغ بیشتر از ۲۵ درصد مبلغ اولیه پیمان باشد، در صورت اعلام خاتمه پیمان از سوی پیمانکار، پیمان خاتمه و طبق ماده ۴۸ عمل میشود. هرگاه پیمانکار در محلهایی که در تحویل آنها بیش از مدت پیشگفته تأخیر شده است، کار اجرایی را شروع نماید، حق حذف تعهدات در آن قسمت از کار را از خود سلب مینماید.
تبصره: اگر کارفرما نتواند هیچ قسمت از کارگاه را به پیمانکار تحویل دهد، برای تأخیر بیش از یک ماه تا ۳۰ درصد تا مدت پیمان یا ۶ ماه، هر کدام که کمتر است، نسبت به تاریخ مبادله پیمان، ماهانه معادل مبلغ ۲/۵ درصد متوسط کارکرد فرضی ماهانه را به پیمانکار پرداخت میکند. اگر پیمانکار پس از انقضای ۳۰ درصد مدت پیمان یا ۶ ماه، هر کدام که کمتر است، مایل به ادامه یا اجرای کار نباشد، با اعلام او، قرارداد طبق ماده ۴۸ خاتمه مییابد و پیمانکار هیچگونه دعاوی دیگری نمیتواند مطرح نماید.
خسارت تأخیر در تحویل تمام یا قسمتی از کارگاه، برای مدت مازاد بر یک ماه، حداکثر تا ۳۰ درصد مدت پیمان یا ۶ ماه، هر کدام که کمتر است، قابلپرداخت است.
د) در مواردی که به استناد این ماده، قسمتی از تعهدات پیمانکار حذف شود، تضمین انجام تعهدات پیمانکار نیز بهتناسب کاهش داده میشود.
ه) پیمانکار نمیتواند جز آنچه طبق نقشهها و دستورکارهاست، در زمینها و محلهای متعلق به کارفرما یا ملک غیر که از طرف کارفرما به پیمانکار تحویل شده است، اقدام به احداث بنا یا ساختمان کند. اگر در اثر اجرای کار در ملک غیر که از طرف کارفرما تحویل شده است، صاحب ملک اقامه دعوا و درخواست خسارت و جلوگیری و توقف کار نماید، طرف ادعا کارفرماست و پیمانکار هیچگونه مسئولیت و تعهدی در این مورد ندارد.
و) درصورتیکه طبق اسناد و مدارک پیمان، تأمین تمام یا قسمتی از زمین موردنیاز تجهیز کارگاه به عهده پیمانکار باشد یا پیمانکار بخواهد طبق صلاحدید خود از محلهایی خارج از محلهای تحویلی کارفرما برای تجهیز کارگاه استفاده کند، باید موقعیت آنها را به تأیید کارفرما برساند. در این حالت، مسئولیت هر نوع ادعا و طلب خسارت از سوی صاحب ملک به عهده پیمانکار است و کارفرما در این موارد مسئولیتی ندارد.
هرگاه پیمانکار محلهای موردنیاز تجهیز کارگاه را بهصورت اجارهای در اختیار بگیرد، اجارهنامه آنها باید امکان انتقال مورد اجاره را به کارفرما پیشبینی کند.
ماده ۲۹. تغییر مقادیر کار، قیمتهای جدید، تعدیل نرخ پیمان
الف) در ضمن اجرای کار، ممکن است مقادیر درج شده در فهرستبها و مقادیر منضم به پیمان تغییر کند. تغییر مقادیر بهوسیله مهندس مشاور محاسبه میشود و پس از تصویب کارفرما به پیمانکار ابلاغ میشود. پیمانکار با دریافت ابلاغ تغییر مقادیر کار، موظف به انجام با نرخ پیمان است، بهشرط آنکه مبلغ ناشی از تغییر مقادیر کار، از حدود تعیین شده در زیر بیشتر نشود:
- ۱) افزایش مقادیر باید در چارچوب موضوع پیمان به پیمانکار ابلاغ شود. جمع مبلغ مربوط به افزایش مقادیر و مبلغ کارهای با قیمت جدید (موضوع بند ج) نباید از ۲۵ درصد مبلغ اولیه پیمان بیشتر شود.
تبصره: اگر نرخ پیمان مشمول تعدیل آحاد بها باشد، برای محاسبه افزایش مبلغ پیمان به سبب قیمتهای جدید، ابتدا قیمتهای جدید به مبنای نرخ پیمان تبدیل میشود و سپس ملاک محاسبه قرار میگیرد.
- ۲) جمع مبلغ مربوط به کاهش مقادیر و حذف آنها نباید از ۲۵ درصد مبلغ اولیه پیمان بیشتر شود. اگر این مبلغ، از حد تعیین شده بیشتر شود و پیمانکار با اتمام کار با نرخ پیمان موافق باشد، عملیات موضوع پیمان در چارچوب پیمان انجام میشود. ولی درصورتیکه پیمانکار مایل به اتمام کار نباشد، پیمان طبق ماده ۴۸ خاتمه داده میشود.
تبصره ۱: در صورت حذف قسمتهایی از کار به استناد بند ج ماده ۲۸، برای تعیین حد افزایش یا کاهش مقادیر طبق بندهای ۱ و ۲، بهجای مبلغ اولیه پیمان، مبلغ اولیه پیمان پس از کسر مبلغ کارهای حذف شده بهوسیله پیمانکار، ملاک قرار میگیرد.
تبصره ۲: اضافه یا کاهش مقادیر کار طبق مفاد بندهای (الف-۱) و (الف-۲) این ماده تا ۱۰ درصد با دستور مهندس مشاور عمل میشود، ولی اضافه بر آن با تصویب کارفرما قابلاجرا است.
ب) درصورتیکه پس از تکمیل کار و تصویب صورتوضعیت قطعی مشخص شود، مقادیر کار بدون آنکه از سوی کارفرما کم شده باشد، نسبت به مقادیر منضم به پیمان کاهشی بیش از حد تعیین شده در بند (الف-۲) داشته باشد، در این حالت نیز نرخ پیمان ملاک عمل است.
ج) اگر در چارچوب موضوع پیمان، کارهایی به پیمانکار ابلاغ شود که برای آنها قیمت و مقدار در فهرستبها و مقادیر منضم به پیمان پیشبینی نشده است، پیمانکار باید بیدرنگ پس از دریافت ابلاغ مهندس مشاور، قیمت پیشنهادی خود را برای اجرای کارهای یاد شده، همراه با تجزیه قیمت، به مهندس مشاور تسلیم نماید. قیمتی که با توافق پیمانکار و مهندس مشاور تعیین میشود و به تصویب کارفرما برسد، ملاک پرداخت است. قیمتهای جدیدی که به این صورت تعیین میشود باید بر حسب هزینه اجرای کار در محل اجرا محاسبه گردد. ازاینرو، تنها ضریب هزینه بالاسری پیمان به قیمتهای جدید اعمال میشود.
تبصره: درصورتیکه پیمان با استفاده از فهرستهای بهای واحد پایه منعقد شده باشد، چگونگی تعیین قیمت جدید، علاوه بر مفاد این بند، تابع دستورالعمل نحوه استفاده از قیمتهای پایه در تعیین قیمت جدید با اولویت یاد شده است.
د) جمع بهای قیمتهای جدید، علاوه بر آنکه تابع سقف تعیین شده در بند الف است، نباید از ۱۰ درصد مبلغ اولیه پیمان بیشتر شود.
ه) تعدیل نرخ پیمان طبق شرایط پیشبینیشده در شرایط خصوصی است.
ماده ۳۰. تغییر مدت پیمان
الف) در صورت وقوع هر یک از موارد زیر که موجب افزایش مدت اجرای کار شود، پیمانکار میتواند درخواست تمدید مدت پیمان را بنماید. پیمانکار درخواست تمدید مدت پیمان را با ارائه محاسبات و دلایل توجیهی، به مهندس مشاور تسلیم میکند و مهندس مشاور پس از بررسی و تأیید، مراتب را برای اتخاذ تصمیم به کارفرما گزارش میکند و سپس نتیجه تصمیم کارفرما را به پیمانکار ابلاغ مینماید:
- ۱) درصورتیکه بر اساس بندهای الف و ج ماده ۲۹، مبلغ پیمان تغییر کند.
- ۲) هرگاه به دستور کارفرما یا مهندس مشاور نقشههای اجرایی یا مشخصات فنی تغییر اساسی کند.
- ۳) هرگاه کارفرما در تحویل کارگاه، ابلاغ دستورکارها یا نقشه و تحویل مصالحی که تهیه آنها به عهده اوست تأخیر کند. تأخیر ابلاغ دستورکارها و نقشهها به شرطی مشمول این بند است که پیمانکار باتوجهبه برنامه زمانی تفصیلی، آنها را از مهندس مشاور درخواست کرده باشد.
- ۴) اگر در تحویل مصالحی که فروش آنها لزوماً باید با حواله کارفرما صورت گیرد تأخیر ایجاد شود به شرطی که پیمانکار باتوجهبه برنامه زمانی تفصیلی برای تهیه آنها بهموقع اقدام کرده باشد.
- ۵) در موارد حوادث قهری و همچنین در موارد مربوط به کشف اشیای عتیقه و آثار تاریخی که در مواد ۲۶ و ۴۳ پیشبینیشده است.
- ۶) هرگاه محدودیت برای ورود مصالح و تجهیزات طبق بند (د) ماده ۲۰ پیش آید.
- ۷) درصورتیکه کار طبق ماده ۴۹ به حالت تعلیق درآید.
- ۸) درصورتیکه قوانین و مقررات جدیدی وضع شود که در تغییر مدت اجرای کار مؤثر باشد.
- ۹) هرگاه کارفرما نتواند تعهدات مالی خود را در موعدهای درج شده در اسناد و مدارک پیمان انجام دهد.
- ۱۰) موارد دیگری که به تشخیص کارفرما خارج از قصور پیمانکار باشد.
ب) اگر وقوع برخی از موارد درج شده در بند الف موجب کاهش مدت پیمان شود، مهندس مشاور با کسب نظر پیمانکار، کاهش مدت پیمان را تعیین میکند و مراتب را برای اتخاذ تصمیم به کارفرما گزارش مینماید و سپس نتیجه تصمیم کارفرما را به پیمانکار ابلاغ میکند.
ج) در پایان مدت اولیه پیمان یا هر تمدید مدت پیمان، اگر کار به اتمام نرسیده باشد، مهندس مشاور با کسب نظر پیمانکار و باتوجهبه موارد تعیین شده در بند الف علل تأخیر کار را بررسی میکند و میزان مدت مجاز و غیرمجاز آن را با توافق پیمانکار تعیین مینماید و نتیجه کار را به کارفرما گزارش میدهد و سپس نظر کارفرما را در مورد میزان مجاز یا غیرمجاز تأخیر کار به پیمانکار اعلام میکند و معادل مدت تأخیر مجاز، مدت پیمان را تمدید مینماید.
د) در اجرای مفاد این ماده برای تمدید مدت پیمان، تأخیرهای همزمان ناشی از عوامل مختلف درج شده در بند الف، فقط یکبار محاسبه میشود.
ه) در اجرای مفاد این ماده، اگر پیمانکار با مهندس مشاور توافق نداشته باشد یا نسبت به تصمیم کارفرما معترض باشد، طبق نظر کارفرما عمل میشود و پیمانکار میتواند بر اساس ماده ۵۳ برای حل مسئله اقدام نماید.
ماده ۳۱. مدیریت اجرا
کارفرما میتواند قسمتی از اختیارات خود را به شخص حقوقی که مدیر طرح نامیده میشود، واگذار نماید. کارفرما مدیر طرح را با تعیین حدود اختیارات واگذار شده به پیمانکار معرفی مینماید. تمام تصمیمگیریهای مدیر طرح در چارچوب اختیارات واگذار شده، در حکم تصمیم کارفرما میباشد.
ماده ۳۲. نظارت بر اجرای کار
الف) عملیات اجرایی پیمانکار، همیشه باید زیر نظر و با اطلاع مهندس مشاور انجام شود، نظارتی که از طرف کارفرما و مهندس مشاور در اجرای کارها به عمل میآید، بههیچروی، از میزان مسئولیت پیمانکار نمیکاهد.
نظارت مستقیم در کار پیمانکار، در محدوده کارگاه و در موارد خاص (برای ساخت قطعات و تجهیزات) در خارج از کارگاه انجام میشود. درهرحال، پیمانکار باید گزارش پیشرفت اقدامهایی را که در خارج از کارگاه بهمنظور انجام تعهدات پیمان انجام میدهد، به مهندس مشاور تسلیم نماید.
ب) مهندس مشاور، تنها مرجع فنی پیمانکار برای اجرای موضوع پیمان از سوی کارفرماست.
هرگونه تغییرات، اظهارنظرهای فنی و اصلاحات موردنظر پیمانکاران، سازندگان و بازرسان فنی، پس از هماهنگی با مهندس مشاور انجام میگیرد و توسط وی به پیمانکار ابلاغ میشود. مواردی که مهندس مشاور، موظف به کسب مجوز از کارفرما، برای انجام وظایف نظارت است، در اسناد و مدارک پیمان تعیین شده است.
ج) مهندس مشاور بهمنظور اطمینان از صحت اجرای کار، اقدام به آزمایش مصالح یا کارهای انجامیافته میکند. هزینه انجام آزمایشها بر عهده کارفرماست، مگر آنکه در اسناد و مدارک پیمان ترتیب دیگری پیشبینی شده باشد. هرگاه نتایج این آزمایشها با آنچه که در مدارک فنی تعیین شده است تطبیق نکند، پیمانکار متعهد است که مصالح و کارها را طبق دستور مهندس مشاور اصلاح کند. هزینه انجام این اصلاحات به عهده پیمانکار است، مگر آنکه نقص موجود مربوط به مدارک فنی باشد.
پیمانکار موظف است که برای نمونهبرداری از مصالح یا انجام هر نوع آزمایشی، تعداد لازم کارگر بهصورت موردی و موقت، بهطور رایگان در اختیار مهندس مشاور بگذارد.
د) درصورتیکه مهندس مشاور مواردی از عدم رعایت مشخصات فنی، نقشهها و مدارک دیگر فنی پیمان را در اجرای کارها مشاهده کند، با ارسال اخطاریهای اصلاح کارهای معیوب را در مدت مناسبی که باتوجهبه حجم و نوع کار تعیین مینماید از پیمانکار میخواهد. اگر پس از مهلت تعیین شده پیمانکار نسبت به اصلاح کارها اقدام نکند، کارفرما میتواند خودش کارهای معیوب را اصلاح نماید و هزینههای مربوط را بهاضافه ۱۵ درصد از مطالبات پیمانکار کسر نماید. درصورتیکه عدم توجه به اخطار مهندس مشاور برای اصلاح هر کار معیوب از سوی پیمانکار تکرار شود، کارفرما میتواند پیمان را طبق ماده ۴۶ فسخ نماید.
ه) کارفرما در مدت اجرای پیمان، هر موقع که لازم بداند، توسط نمایندگان خود عملیات پیمانکار را بازرسی میکند. پیمانکار موظف است که هر نوع اطلاعات و مدارکی را که موردنیاز باشد، در اختیار نمایندگان کارفرما بگذارد و تسهیلات لازم را برای انجام این بازرسیها فراهم سازد.
و) اگر کارفرما در طول مدت پیمان، تصمیم به تغییر مهندس مشاور بگیرد، این تصمیم را باید دستکم یک ماه پیشتر به اطلاع پیمانکار برساند. پیمانکار و مهندس مشاور، موظف هستند که تکلیف آزمایشهای ناتمام، صورتجلسههای در دست اقدام و صورت کارکردهای در حال رسیدگی را روشن کنند. درصورتیکه مهندس مشاور به شرح پیشگفته عمل نکند، کارفرما مستقیماً بهجای مهندس مشاور تکلیف کارهای ناتمام را روشن میکند و هزینههای مربوط به این اقدام را بهحساب بدهی مهندس مشاور منظور مینماید.
اگر در زمان اعلام کارفرما مبنی بر تغییر مهندس مشاور، بخشهایی از کار توسط پیمانکار در حال اجرا باشد که اتمام آن بخش منجر به صدور تأییدیههای مهندس مشاور شده و این امر موکول به زمان پس از تغییر مهندس مشاور شود، اینگونه موارد، باید در طول یک هفته از تاریخ اعلام کارفرما، از سوی پیمانکار به کارفرما منعکس شود، تا کارفرما ترتیب لازم را برای عدم انقطاع آن بخش از کار پیمانکار و صدور بهموقع تأییدیه بدهد.
کارفرما مهندس مشاور جدید را به پیمانکار معرفی میکند و اختیارات او را طبق آنچه که برای مهندس مشاور قبلی تعیین شده بود، تنفیذ یا تغییرات مربوط را به پیمانکار ابلاغ میکند و ازآنپس، تصمیمها، و دستورهای مهندس مشاور جدید در چارچوب پیمان برای پیمانکار لازمالاجراست.
ماده ۳۳. مهندس ناظر
الف) مهندس ناظر که نماینده مهندس مشاور در کارگاه است وظیفه دارد که باتوجهبه اسناد و مدارک پیمان، در اجرای کار، نظارت و مراقبت دقیق به عمل آورد و مصالح و تجهیزاتی را که باید به مصرف برسد، بر اساس نقشهها و مشخصات فنی مورد رسیدگی و آزمایش قرار دهد و هرگاه عیب و نقصی در آنها یا در نحوه مهارت کارکنان یا چگونگی کار مشاهده کند، دستور رفع آنها را به پیمانکار بدهد. همچنین هرگاه بعضی از ماشینآلات معیوب باشد بهطوریکه نتوان با آنها کار کرد، مهندس ناظر تعمیر یا تعویض و یا تغییر آنها را از پیمانکار میخواهد. با رعایت مفاد بند ب، هرگونه دستوری که از طرف مهندس ناظر به پیمانکار داده میشود، بهمثابه دستورهای دادهشده توسط مهندس مشاور است و پیمانکار ملزم به اجرای آنهاست.
ب) مهندس ناظر، بههیچروی، حق ندارد که از تعهدات پیمانکار بکاهد یا موجب تمدید مدت پیمان یا پرداخت اضافی به پیمانکار شود یا هر نوع دستور تغییر کاری را صادر کند.
ج) پیمانکار مکلف است که دستورهای مهندس ناظر را در حدود مفاد این ماده اجرا نماید، مگر در مواردی که آنها را برخلاف اسناد و مدارک پیمان تشخیص دهد که در این صورت، موظف است که موضوع را به مهندس مشاور بنویسد و کسب تکلیف کند. هرگاه مهندس مشاور موضوع را فیصله ندهد، نظر کارفرما در آن مورد قاطع میشود.
د) با وجود نظارتی که از طرف مهندس ناظر در اجرای کارها به عمل میآید، کارفرما و مهندس مشاور حق دارند مصالح مصرفی و کارهای انجامیافته را مورد رسیدگی قرار دهند و اگر مشخصات آنها را مغایر نقشهها و مشخصات فنی تشخیص دهند، پیمانکار متعهد است مصالح و کارهای معیوب را به هزینه خود تعویض نماید. بههرحال، نظارت مهندس ناظر از مسئولیتهای پیمانکار نمیکاهد و سلب حق از کارفرما و مهندس مشاور نمیکند.
فصل چهارم: تضمین، پرداخت، تحویل کار
ماده ۳۴. تضمین انجام تعهدات
موقع امضای پیمان، برای تضمین انجام تعهدات ناشی از آن، پیمانکار باید ضمانتنامهای معادل ۵ درصد مبلغ اولیه پیمان صادر شده از طرف بانک موردقبول کارفرما و طبق نمونهای که ضمیمه اسناد مناقصه بوده است، تسلیم کارفرما کند. ضمانتنامه یادشده باید تا یک ماه پس از تاریخ تحویل موقت موضوع پیمان معتبر باشد. تا هنگامی که تحویل موقت انجام نشده است، پیمانکار مکلف است برای تمدید ضمانتنامه یادشده اقدام نماید و اگر تا ۱۵ روز پیش از انقضای مدت اعتبار ضمانتنامه، پیمانکار موجبات تمدید آن را فراهم نکرده است کارفرما حق دارد که مبلغ ضمانتنامه را از بانک ضامن دریافت کند و وجه آن را بهجای ضمانتنامه، به رسم وثیقه نزد خود نگه دارد. کارفرما تضمین انجام تعهدات را پس از تصویب صورتمجلس تحویل موقت، باتوجهبه تبصره ۱ این ماده آزاد میکند.
تبصره ۱: حداکثر تا یک ماه بعد از تحویل موقت، آخرین صورتوضعیت موقت طبق ماده ۳۷، بدون منظور داشتن مصالح پایکار تنظیم میشود. هرگاه بر اساس این صورتوضعیت، پیمانکار بدهکار نباشد یا جمع بدهی او از نصف کسور تضمین حسن انجام کار کمتر باشد ضمانتنامه انجام تعهدات بیدرنگ آزاد میشود. ولی هرگاه میزان بدهی پیمانکار، از نصف کسور تضمین حسن انجام کار بیشتر باشد، ضمانتنامه انجام تعهدات بر حسب مورد طبق شرایط تعیینشده در ماده ۴۰ یا ۵۲ آزاد میشود.
تبصره ۲: درصورتیکه تمام یا قسمتی از تضمین انجام تعهدات، بهصورت نقد نزد کارفرما باشد یا با رعایت مقررات، بهجای ضمانتنامه بانکی از انواع دیگر اوراق بهادار استفاده شود، چگونگی گرفتن تضمین و استرداد آن در هر مورد، طبق شرایطی است که در این پیمان برای ضمانتنامه بانکی تعیین شده است.
ماده ۳۵. تضمین حسن انجام کار
از مبلغ هر پرداخت به پیمانکار، معادل ۱۰ درصد بهعنوان تضمین حسن انجام کار کسر و در حساب سپرده نزد کارفرما نگاهداری میشود. نصف این مبلغ پس از تصویب صورتوضعیت قطعی طبق ماده ۴۰ و نصف دیگر پس از تحویل قطعی، با رعایت مواد ۴۲ و ۵۲، مسترد میگردد.
تبصره: پیمانکار میتواند، وجوه سپرده تضمین حسن انجام کار را طبق دستورالعمل نافذ در زمان ارجاع کار که شماره و تاریخ آن در اسناد و مدارک پیمان درج شده است، دریافت کند.
ماده ۳۶. پیشپرداخت
کارفرما موافقت دارد که بهمنظور تقویت بنیه مالی پیمانکار، مبلغی بهعنوان پیشپرداخت به پیمانکار پرداخت نماید. میزان، روش پرداخت و چگونگی واریز پیشپرداخت و دیگر ضوابط آن، بر اساس دستورالعمل مربوط است که در زمان ارجاع کار نافذ بوده و شماره و تاریخ آن در اسناد و مدارک پیمان درج شده است.
پیمانکار در موعدهای مقرر در دستورالعمل پیشگفته، برای دریافت هر یک از اقساط پیشپرداخت، درخواست خود را به مهندس مشاور مینویسد. کارفرما پس از تأیید مهندس مشاور، هر قسط پیشپرداخت را در مقابل تضمین تعیین شده در دستورالعمل، بدون اینکه وجوهی از آن کسر شود، پرداخت مینماید. مهلت پرداخت هر قسط پیشپرداخت ۲۰ روز از تاریخ درخواست پیمانکار که به تأیید مهندس مشاور رسیده است، یا ۱۰ روز از تاریخ ارائه تضمین از سوی پیمانکار، هر کدام که بیشتر است، میباشد.
ماده ۳۷. پرداختها
الف) در آخر هر ماه، پیمانکار، وضعیت کارهای انجامشده از شروع کار تا آن تاریخ را که طبق نقشههای اجرایی، دستورکارها و صورتجلسههاست، اندازهگیری مینماید و مقدار مصالح و تجهیزات پایکار را تعیین میکند، سپس بر اساس فهرستبهای منضم به پیمان، مبلغ صورتوضعیت را محاسبه کرده و آن را تسلیم مهندس ناظر مینماید. مهندس مشاور، صورتوضعیت پیمانکار را از نظر تطبیق با اسناد و مدارک پیمان کنترل کرده و در صورت تأیید، آن را برای کارفرما ارسال میکند.
ب) کارفرما موظف است ظرف مدت مقرر در پیمان، پس از کسر کسورات قانونی و قراردادی (مانند اقساط پیشپرداخت، تضمین حسن انجام کار، مالیات و حق بیمه)، مبلغ صورتوضعیت را به پیمانکار پرداخت کند.
ماده ۳۸. پرداختهای ارزی
هرگاه طبق اسناد و مدارک پیمان، پیمانکار برای تهیه مصالح و تجهیزات یا ماشینآلات اجرایی نیاز به ارز داشته باشد، کارفرما مطابق ضوابط و مقررات ارزی کشور و مفاد مندرج در اسناد پیمان، در تأمین ارز موردنیاز همکاری لازم را به عمل میآورد.
ماده ۳۹. تحویل موقت
پس از آنکه عملیات موضوع پیمان تکمیل گردید و کار آماده بهرهبرداری شد، پیمانکار تقاضای تحویل موقت میکند. کارفرما هیئتی را برای بازدید و تحویل موقت کارها تعیین مینماید. درصورتیکه کارها بدون نقص اساسی باشد، تحویل موقت انجام شده و صورتمجلس مربوط تنظیم میگردد. در صورت وجود نواقص جزئی، مهلتی برای رفع آنها به پیمانکار داده میشود.
ماده ۴۰. صورتوضعیت قطعی
پیمانکار باید حداکثر تا یک ماه پس از تاریخ تحویل موقت، صورتوضعیت قطعی کارهای انجامشده را بر اساس اسناد و مدارک پیمان تنظیم و به مهندس مشاور تسلیم کند. مهندس مشاور رسیدگیهای لازم را انجام داده و آن را برای تصویب نهایی به کارفرما ارسال میدارد.
ماده ۴۱. تحویل قطعی
در پایان دوره تضمین تعیینشده در پیمان، مشروط بر اینکه پیمانکار کلیه نواقص و معایب احتمالی که در دوره تضمین بروز کرده و ناشی از کار او بوده را برطرف کرده باشد، کارفرما بنا به تقاضای پیمانکار نسبت به تحویل قطعی کارها اقدام و صورتمجلس تحویل قطعی را تنظیم میکند.
ماده ۴۲. مسئولیتهای دوره تضمین
اگر در دوره تضمین، معایب و نقایصی در کارها مشهود شود که ناشی از عدم رعایت مشخصات فنی یا استفاده از مصالح نامرغوب باشد، پیمانکار مکلف است آن معایب را به هزینه خود برطرف سازد. در غیر این صورت، کارفرما حق دارد معایب را برطرف کرده و هزینه آن را بهاضافه ۱۵ درصد بالاسری، از محل تضمینهای پیمانکار کسر نماید.
فصل پنجم: حوادث قهری، فسخ، ختم، تعلیق، هزینه تسریع، خسارت تأخیر، تسویه حساب، حل اختلاف
ماده ۴۳. بروز حوادث قهری
جنگ، اعم از اعلامشده یا نشده، انقلابها و اعتصابهای عمومی، شیوع بیماریهای واگیردار، زلزله، سیل و طغیانهای غیرعادی رودخانهها، آتشسوزیهای دامنهدار و مهارنشدنی، طوفان و حوادث مشابه خارج از کنترل دو طرف پیمان که در منطقه اجرای کار به وقوع بپیوندد و ادامه کار را برای پیمانکار ناممکن سازد، جزو حوادث قهری بهشمار میروند و هیچیک از دو طرف، مسئول خسارتهای واردشده به طرف دیگر در اثر این حوادث نخواهد بود.
در صورت بروز حوادث قهری، پیمانکار موظف است حداکثر توان خود را برای حفظ کارهای انجامشده و تقلیل زیان جدی به کارگاه به کار گیرد. چنانچه این حوادث باعث توقف کارها شود، مدت توقف به مدت اولیه پیمان افزوده میشود.
ماده ۴۴. ممنوعیت قانونی
پیمانکار اعلام میدارد که در زمان عقد این پیمان، مشمول قانون منع مداخله کارکنان دولت در معاملات دولتی مصوب دیماه ۱۳۳۷ نیست. درصورتیکه خلاف آن ثابت شود یا در طول اجرای پیمان مشمول این قانون گردد، پیمان باطل شده و کارفرما طبق ماده ۴۷ با او رفتار خواهد کرد.
ماده ۴۵. حقوق انحصاری ثبتشده
پیمانکار مسئول جبران هرگونه خسارت ناشی از نقض حقوق انحصاری ثبتشده (مانند حق اختراع، علامت تجاری و کپیرایت) در ارتباط با مصالح، تجهیزات و ماشینآلات استفادهشده در پروژه است و کارفرما دراینخصوص هیچگونه مسئولیتی ندارد.
ماده ۴۶. موارد فسخ پیمان
کارفرما میتواند در موارد زیر پیمان را فسخ کند:
الف) تأخیر غیرموجه پیمانکار در تجهیز کارگاه یا شروع عملیات اجرایی.
ب) رها کردن کارگاه بدون سرپرست یا تعطیل کردن کارها بدون دلیل موجه و بیش از مدت مجاز.
ج) انتقال پیمان به شخص ثالث بدون رعایت مفاد پیمان و تأیید کارفرما.
د) ورشکستگی پیمانکار یا انحلال شرکت پیمانکار.
ماده ۴۷. اقدامات پس از فسخ پیمان
در صورت فسخ پیمان طبق ماده ۴۶، کارفرما مراتب را به پیمانکار ابلاغ میکند. پیمانکار موظف است ظرف مهلت مقرر، کارگاه را تحویل دهد. کارفرما نسبت به ضبط تضمین انجام تعهدات و تضمین حسن انجام کار اقدام کرده و تأسیسات، مصالح و ماشینآلات موجود در کارگاه را برای تکمیل کارها در اختیار میگیرد.
ماده ۴۸. خاتمه پیمان
هرگاه پیش از اتمام کارهای پیشبینیشده در پیمان، کارفرما بدون آنکه تقصیری متوجه پیمانکار باشد، بنا به مصلحت خود یا بروز حوادث قهری (طبق ماده ۴۳) تصمیم به خاتمه پیمان بگیرد، مراتب را با تعیین روز آماده کردن کارگاه برای تحویل، به پیمانکار ابلاغ میکند. پیمانکار موظف است در تاریخ تعیینشده، کارگاه را تحویل کارفرما دهد.
اقدامات پس از خاتمه پیمان به شرح زیر است:
- الف) کارفرما کارهای انجامشده را طبق مقررات تحویل موقت، از پیمانکار تحویل میگیرد.
- ب) مصالح و تجهیزات پایکار که طبق نقشهها و مشخصات فنی تهیهشدهاند، اندازهگیری و بهای آنها بر اساس نرخهای پیمان به پیمانکار پرداخت میشود.
- ج) پیمانکار موظف است تمامی نقشهها، کاتالوگها، دستورالعملها و سایر مدارک مربوط به کارهای انجامشده را به کارفرما تحویل دهد.
- د) تضمین انجام تعهدات پیمانکار بیدرنگ آزاد میشود و تضمین حسن انجام کار نیز طبق مقررات مربوط مسترد میگردد.
ز) در مورد تضمینهای پیمانکار، به ترتیب زیر عمل میشود:
۱- تضمین انجام تعهدات پیمان، طبق روش تعیینشده در تبصره ۱ ماده ۳۴ آزاد میشود، با این تفاوت که آخرین صورتوضعیت موقت موضوع تبصره پیشگفته حداکثر تا یک ماه پس از تحویل کار، اعم از قسمت تحویل موقت شده و تحویل قطعی شده، با احتساب مصالح پایکار تهیه میشود.
۲- تضمین حسن انجام کار قسمت تحویل موقت شده و قسمت تحویل قطعی شده، هر یک جداگانه طبق ماده ۳۵ آزاد میشود.
ماده ۴۹. تعلیق
الف) کارفرما میتواند در مدت پیمان، اجرای کار را برای یکبار و حداکثر سه ماه معلق کند، در این صورت باید مراتب را با تعیین تاریخ شروع تعلیق به پیمانکار اطلاع دهد. در مدت تعلیق، پیمانکار مکلف است که تمام کارهای انجامشده، مصالح و تجهیزات پایکار، تأسیسات و ساختمانهای موقت را بر اساس پیمان بهطور شایسته، حفاظت و حراست کند.
ب) کارفرما هزینههای بالاسری پیمانکار را در دوران تعلیق به میزان تعیینشده در اسناد و مدارک پیمان میپردازد. درصورتیکه تعیین هزینههای یادشده، به توافق طرفین در زمان ابلاغ تعلیق موکول شده باشد، کارفرما در مورد میزان آن با پیمانکار توافق مینماید. درصورتیکه در اسناد و مدارک پیمان، هیچ نوع پیشبینی برای پرداخت هزینههای بالاسری پیمانکار در دوره تعلیق نشده باشد، کارفرما ماهانه مبلغی معادل ۱۰ درصد متوسط کارکرد فرضی ماهانه را به پیمانکار میپردازد. اگر به دستور کارفرما، قسمتی از کار متوقف شود، بابت هزینههای پیشگفته در مدت تعلیق، ماهانه مبلغی معادل ۱۰ درصد متوسط کارکرد فرضی ماهانه، بهتناسب مبلغ کار متوقفشده، به پیمانکار پرداخت میشود. برای تعیین هزینه تعلیق، کسر ماه بهتناسب محاسبه میشود.
تبصره: درصورتیکه پیش از آغاز عملیات موضوع پیمان، تعلیق پیمان از سوی کارفرما ابلاغ شود، ۸۰ درصد هزینه تعلیق محاسبهشده طبق این بند، به پیمانکار پرداخت میشود.
ج) کارفرما و پیمانکار در مورد ماشینآلاتی که پیمانکار مایل است در مدت تعلیق از کارگاه خارج نماید، بدون پرداخت هیچ نوع هزینهای، توافق میکنند. اجاره مربوط به دوران توقف آن تعداد از ماشینآلات که در کارگاه باقی میماند، بر اساس توافق طرفین به پیمانکار پرداخت میشود.
د) درصورتیکه تعلیق بیش از سه ماه ضروری باشد، کارفرما میتواند با موافقت پیمانکار، مدت تعلیق را برای یکبار و حداکثر ۳ ماه، با شرایط پیشگفته افزایش دهد. در صورت عدم موافقت پیمانکار با تعلیق بیش از ۳ ماه پیمان خاتمه یافته و طبق ماده ۴۸ عمل میشود.
ه) هرگاه عوامل موجب تعلیق کار برطرف شود، کارفرما با تعیین مهلتی برای پیمانکار بهمنظور آماده نمودن کارگاه، تاریخ شروع مجدد کار را به پیمانکار ابلاغ میکند.
ماده ۵۰. هزینه تسریع کار، خسارت تأخیر کار
الف) اگر در قبال پیش از موعد اتمام کار، در اسناد و مدارک پیمان، پرداخت هزینه تسریع کار به پیمانکار، پیشبینی شده باشد و پیمانکار پیش از سپریشدن مدت پیمان، عملیات موضوع پیمان را تکمیل کند و آماده تحویل نماید، پیمانکار محق به دریافت هزینه تسریع طبق شرایط پیشبینیشده میباشد.
ب) در پایان کار، درصورتیکه مدت انجام کار، بیش از مدت اولیه پیمان بهعلاوه مدتهای تمدیدشده پیمان باشد، مهندس مشاور با رعایت ماده ۳۰ و رسیدگی به دلایل پیمانکار، مدت تأخیر غیرمجاز را تعیین میکند، تا پس از تصویب کارفرما، به شرح زیر، ملاک محاسبه خسارت تأخیر قرار گیرد:
۱- هرگاه جمع مدت تأخیر غیرمجاز از یکدهم مدت پیمان بیشتر نشود، برای هر روز تأخیر، یک دو هزارم مبلغ باقیمانده کار که در اجرای آن تأخیر شده است.
۲- هرگاه جمع مدت تأخیر غیرمجاز از یکدهم مدت پیمان بیشتر شود، تا یکدهم مدت پیمان طبق بند ۱ و برای مازاد بر آن تا یکچهارم مدت پیمان، برای هر روز تأخیر یک هزارم مبلغ باقیمانده کار که در اجرای آن تأخیر شده است.
۳- هرگاه جمع مدت تأخیر غیرمجاز از یکچهارم مدت پیمان بیشتر شود؛ ولی پیمان ادامه یابد، مجموع خسارتهای تأخیر قابل دریافت از پیمانکار نمیتواند از جمع خسارت محاسبهشده بر پایه بند (۲) بیشتر شود و مدت اضافه بر یکچهارم مدت پیمان، برای ادامه و انجام کار بدون دریافت خسارت منظور میشود.
۴- مبلغ باقیمانده کار که در اجرای آن تأخیر شده است، عبارت است از مبلغ پیمان، منهای مبلغ صورتوضعیت مربوط به کارهای انجامیافته تا آخرین روز مدت پیمان.
۵- درصورتیکه پیمان، طبق ماده ۴۶ فسخ شود، یا طبق ماده ۴۸، به پیمان خاتمه داده شود، تأخیر کار نسبت به برنامه تفصیلی با رعایت ماده ۳۰ بررسی شده، میزان مجاز و غیرمجاز آن تعیین میشود. بابت تأخیر غیرمجاز پیمانکار، طبق مفاد این بند، پرداخت خسارت تأخیر به پیمانکار تعلق میگیرد. در این حالت، مبلغ باقیمانده کار که در اجرای آن تأخیر شده، عبارت است از مبلغ کارهایی که طبق برنامه زمانی تفصیلی و با درنظرگرفتن تأخیر مجاز پیمانکار باید تا تاریخ فسخ یا خاتمه پیمان انجام میشد، منهای مبلغ کار انجام شده.
۶- در مواردی که اخذ خسارت تأخیر بیش از ارقام درجشده در این ماده ضروری میباشد و در اسناد و مدارک پیمان، میزان آن پیشبینی شده باشد، خسارت تأخیر را بر اساس آن محاسبه میکنند.
ماده ۵۱. صورتحساب نهایی
صورتحساب نهایی پیمان که ظرف مدت ۳ ماه از تاریخ تصویب صورتوضعیت قطعی توسط کارفرما تهیه میشود، عبارت است از مبلغ صورتوضعیت قطعی که طبق ماده ۴۰ تهیه و تصویب میشود و مبلغی که بر اساس اسناد و مدارک پیمان به مبلغ بالا اضافه یا از آن کسر میگردد، مانند وجوه ناشی از تعدیل آحاد بها، بهای مصالح، تجهیزات، ماشینآلات تحویلی کارفرما به پیمانکار، مبلغ جبران خسارت یا جریمههای رسیدگی و قطعی شده است. صورتحساب نهایی تهیهشده توسط کارفرما درصورتیکه موردقبول پیمانکار باشد، توسط کارفرما و پیمانکار امضا میشود. اگر پیمانکار بهصورتحساب نهایی تهیهشده توسط کارفرما معترض باشد و آن را امضا نکند، باید ظرف یک ماه، نظر خود را با مدارک کافی به کارفرما بنویسد وگرنه صورتحساب نهایی از طرف پیمانکار پذیرفتهشده تلقی میشود. صورتحساب نهایی تأییدشده به شرح بالا که ملاک تسویهحساب پیمانکار طبق ماده ۵۲ قرار میگیرد، برای دو طرف پیمان قطعی است وگرنه هرگونه اعتراضی و ادعایی در مورد آن بیتأثیر میباشد. درصورتیکه پیمانکار نسبت بهصورتحساب نهایی تهیهشده توسط کارفرما معترض باشد و اعتراض خود را در مهلت تعیینشده اعلام کند و اعتراض او مورد پذیرش کارفرما قرار نگیرد، پیمانکار میتواند برای حل مسئله، طبق ماده ۵۳ اقدام نماید.
تبصره ۱: درصورتیکه به علت تأخیر در رسیدگی آخرین صورتوضعیت موقت یا صورتوضعیت قطعی یا تأخیر در تهیه صورتحساب نهایی، هزینههای اضافی بابت تمدید ضمانتنامههای پیمانکار ایجاد شود، کارفرما این هزینههای اضافی را که از سوی پیمانکار تأمین شده است، به او پرداخت میکند و اگر مدت تأخیر در آزادکردن هر یک از تضمینها از ۳ ماه بیشتر شود، کارفرما تضمین مربوط را آزاد مینماید.
تبصره ۲: هرگاه بر اساس صورتوضعیت قطعی، معلوم شود که در آخرین صورتوضعیت موقت، پیمانکار بدهکار نبوده یا بدهی او کمتر از نصف کسور تضمین حسن انجام کار بوده است یا طبق صورتحساب نهایی، مشخص شود که در زمان تصویب صورتوضعیت قطعی پیمانکار بدهکار نبوده است، کارفرما باید بیدرنگ تضمین آزادنشده مربوط به هر یک از مدارک یادشده را آزاد کرده و هزینه تمدید آنها را که از سوی پیمانکار تأمین شده است، برای مدتی که در آزاد نمودن آنها تأخیر ایجاد کرده، پرداخت کند.
ماده ۵۲. تسویهحساب
الف) هرگاه بر اساس صورتحساب نهایی که به شرح ماده ۵۱ تهیه شده است، پیمانکار بستانکار شود، طلب او حداکثر در مدت یک ماه از تاریخ امضای صورتحساب نهایی یا اعلام کارفرما پرداخت میگردد و بهغیراز نصف تضمین حسن انجام کار که تا تحویل قطعی باید نزد کارفرما باقی بماند، دیگر تضمینهای پیمانکار، از هر نوع که باشد، بیدرنگ آزاد میشود.
ب) هرگاه بر اساس صورتحساب نهایی، پیمانکار بدهکار شود، مکلف است که در مدت یک ماه از تاریخ انقضای صورتحساب نهایی یا اعلام کارفرما، به شرح بالا طلب کارفرما را بپردازد و اگر از این پرداخت استنکاف ورزد یا تأخیر ورزد، کارفرما حق دارد، بدون انجام تشریفات قضایی، طلب خود را از محل سپردهها و تضمینهای پیمانکار (درصورتیکه طبق ماده ۴۷ ضبط نشده باشد) وصول نماید و اگر مبالغ این تضمینها تکافو ننماید، با رعایت قوانین جاری کشور از دیگر داراییهای او وصول کند.
هرگاه پیمانکار در مهلت مقرر بالا، طلب کارفرما را پرداخت کند، بهغیراز نصف کسور تضمین حسن انجام کار که تا تحویل قطعی نزد کارفرما باقی میماند، بقیه ضمانتنامهها و سپردههای او، به هر عنوان که باشد، بیدرنگ آزاد میشود.
ماده ۵۳. حل اختلاف
الف) هرگاه در اجرا یا تفسیر مفاد پیمان بین دو طرف اختلافنظر پیش آید، دو طرف میتوانند برای حل سریع آن، قبل از درخواست ارجاع موضوع یا موضوعات مورد اختلاف به داوری طبق بند (ج) بر حسب مورد، به روش تعیینشده در بندهای ۱ و ۲ عمل نمایند:
- ۱- در مورد مسائل ناشی از برداشت متفاوت دو طرف از متون بخشنامههایی که به استناد ماده ۲۳ قانون برنامهوبودجه از سوی سازمان برنامهوبودجه ابلاغ شده است، هر یک از دو طرف از سازمان برنامهوبودجه چگونگی اجرای بخشنامه مربوطه را استعلام نماید و دو طرف طبق نظری که از سوی سازمان برنامهوبودجه اعلام میشود، عمل کنند.
- ۲- در مورد اختلافنظرهایی که خارج از شمول بند ۱ است، رسیدگی و اعلام نظر دوباره آنها به کارشناس یا هیئت کارشناسی منتخب دو طرف واگذار شود و دو طرف طبق نظری که از سوی کارشناس یا هیئت کارشناسی، در چارچوب پیمان و قوانین و مقررات مربوط اعلام میگردد، عمل کنند.
ب) درصورتیکه دو طرف در انتخاب کارشناس یا هیئت کارشناسی موضوع بند ۲، به توافق نرسند یا نظر اعلامشده طبق بندهای ۱ و ۲، موردقبول هر یک از دو طرف نباشد، برای حل اختلاف، طبق بند (ج) اقدام میگردد.
ج) هرگاه در اجرا یا تفسیر مفاد پیمان دو طرف اختلافنظر پیش آید، هریک از طرفها میتواند درخواست ارجاع موضوع یا موضوعات مورد اختلاف به داوری را به رئیس سازمان برنامهوبودجه ارائه نماید.
تبصره ۱: چنانچه رئیس سازمان یادشده با تقاضای مورد اشاره موافقت نمود، مرجع حل اختلاف شورایعالی فنی خواهد بود.
تبصره ۲: رسیدگی و اعلام نظر شورایعالی فنی، در چارچوب پیمان و قوانین و مقررات مربوط انجام میشود. پس از اعلام نظر شورای یادشده، طرفها بر طبق آن عمل مینمایند.
د) ارجاع موضوع یا موضوعات مورد اختلاف به شورایعالی فنی، تغییری در تعهدات قراردادی دو طرف نمیدهد و موجب آن نمیشود که یکی از دو طرف به تعهدات قراردادی خویش عمل نکند.
ماده ۵۴. قوانین و مقررات حاکم بر پیمان
قوانین و مقررات حاکم بر پیمان منحصراً قوانین و مقررات کشور جمهوری اسلامی ایران است.
| نماینده کارفرما
نام و نام خانوادگی امضاء |
نماینده پیمانکار
نام و نام خانوادگی امضاء |




