ارتباط بین ریسک، اختلاف، ادعا و مناقشه

بسیاری از کارشناسان که آشنایی خوبی نسبت به مفاهیم حوزه مدیریت دعاوی ندارند، عبارات مختلفی را جایگزین کلمه ادعا می کنند و یا در موقعیت نامناسب به کار می گیرند.

بدین منظور در این نوشته قصد داریم مفاهیم ریسک، اختلاف، ادعا و مناقشه و ارتباط آنها با یکدیگر را تشریح نماییم.

ریسک (Risk):

باید گفت که یک اتفاق‌نظر کلی بر روی تعریف ریسک وجود ندارد.

برخی ریسک را مبین خطری می‌دانند که باعث انحراف نامطلوب نتایج آینده از آنچه مورد انتظار بوده است می‌شود. این عبارت به اشتباه در اکثر کتب و رئوس تدریس داخل کشور به «خطر» تعریف شده است. اما ریسک همیشه موجب خطر نمیشود و در بسیاری مواقع منفعت به همراه دارد.

با این تفاسیر تعریف مناسب تر ریسک به شکل زیر خواهد بود:

ریسک را باید احتمال برآورده نشدن پیش‌بینی‌های آینده در نظر گرفت

اختلاف (Conflict):

هنگامی که ریسک ها به خوبی تشخیص داده نشوند، نیازهای ذینعان به درستی پاسخ داده نخواهد شد. این عدم پاسخ گویی به نیازها که ممکن است یک یا همه ی طرفها را شامل شود، موجب بروز اختلاف خواهد شد.

ادعا (Claim):

ادعا در واقع درخواست کتبی با انضمام مدارک قراردادی و یا حقوقی است، درباره جبران مالی ، زمانی‌، یا تحقق سایر شرایط که از نظر قراردادی ، موجب اختلاف درخواست کننده و طرف قرارداد یا کارفرما است.

هنگامی که اختلافات به خوبی مدیریت نشوند، موجب بروز ادعا خواهد شد.

مناقشه (Dispute):

مُناقشه به معنای بحث و جدل کردن است. همچنین مناقشه می‌تواند با واژه‌های ستیزگی، کشمکش، مجادله و منازعه، مترادف و هم معنی باشد.

زمانی که ادعاها به خوبی حل و فصل نشوند موجب بروز مناقشه می شوند. حل و فصل ادعاها نیازمند فنون مذاکره، آگاهی و دانش عمومی و فنی کافی، روابط و … می باشد. بنابراین افراد مذاکره کننده می بایست به درستی انتخاب گردند.

با توجه به تعاریف بالا روشن و واضح است که ریسک عامل اصلی بروز اختلاف، ادعا و مناقشه است.

بنابراین اهمیت ایجاد یک دپارتمان قوی مدیریت ریسک از ابتدای عمر پروژه تا به انتها در هر سازمان پروژه محور لازم و حیاتی می باشد.