سند CMBOK (Contract Management Body of Knowledge) برای اولین بار در سال 2002 توسط انجمن ملی مدیریت قرارداد آمریکا (NCMA) منتشر شد و در طول زمان تا آخرین نسخه خود (نسخه ششم، سال 2019) تکامل بسیاری پیدا کرده است. مبنا و چارچوب اصلی سند CMBOK بر اساس استاندارد مدیریت قرارداد یا CMS (Contract Management Standard) می‌باشد. استاندارد مدیریت قرارداد (CMS) تمامی فرآیندها و روابط مورد نیاز برای تقاضا، ارائه پیشنهاد، تهیه، عقد و اجرای قرارداد برای ارائه خدمات یا کالا را تشریح می‌کند (دانلود استاندارد CMS).

هدف CMBOK ارائه درک مشترکی از اصطلاحات، شیوه‌ها، سیاست‌ها و فرآیندهای مورد استفاده در مدیریت قرارداد، برای خریدار‌ان و فروشنده‌ها است. برای این منظور، CMBOK از یک سیستم صلاحیت برای مدیران قرارداد استفاده می‌کند که شامل 7 حوزه صلاحیت اصلی و 32 فرآیند است. شکل زیر نشان دهنده حوزه‌های صلاحیت CMBOK و فرآیندهای آن است.

پیکره دانش مدیریت قرارداد

حوزه صلاحیت رهبری

دو حوزه صلاحیت رهبری و مدیریت یکپارچگی بین سایر صلاحیت‌های مدیریت قرارداد را تسهیل و تقویت می‌کنند. از آنجایی که موفقیت سازمانی به میزان انگیزه کارکنان برای انجام ماموریت، چشم‌انداز و اهداف سازمان بستگی دارد، قدرت رهبری یک ویژگی حیاتی برای مدیران قرارداد است. یک مدیر قرارداد در سازمان دارای موقعیت محوری است؛ زیرا با ذینفعان داخلی (مانند مدیران برنامه‌ریزی، مدیران مالی، مهندسان و مدیران زنجیره تأمین) و ذینفعان خارجی (مانند پیمانکاران، پیمانکاران جزء، و سایر سازمان‌های دولتی) در مورد تمامی مسائل قراردادی در تعامل هستند. حوزه صلاحیت رهبری در CMBOK شامل چهار فرآیند “صلاحیت، شخصیت، همکاری و چشم‌انداز” می‌شود که با کمک حوزه مدیریت پرورش داده می‌شوند.

حوزه صلاحیت مدیریت

حوزه صلاحیت مدیریت شامل مهارت‌های مورد نیاز برای برنامه‌ریزی، سازماندهی، هدایت و کنترل منابع، بودجه، تجهیزات و زمان برای دستیابی به اهداف سازمان است. علاوه بر این، صلاحیت “مدیریت” که شامل “مدیریت تجاری، مدیریت مالی، مدیریت پروژه، مدیریت ریسک و مدیریت زنجیره تامین” است، کاربردهای فنی مدیریت قرارداد را تقویت می‌کند.

حوزه صلاحیت یادگیری

ماهیت پویای مدیریت قرارداد ایجاب می‌کند که مدیران قرارداد و سازمان‌هایشان به دنبال بهبود مستمر از طریق یادگیری مستمر و توسعه شایستگی فردی و همچنین ظرفیت سازمانی باشند. حوزه صلاحیت «یادگیری» بر تصمیم‌گیری برای یادگیری از طریق «مستند کردن اهداف و پیگیری فرصت‌های یادگیری برای دستیابی به آنها» متمرکز است.

اصول راهنما

هسته اصلی سیستم صلاحیت CMBOK بر پایه صلاحیت‌های “اصول راهنما، اقدامات قبل از مناقصه، اقدامات هنگام مناقصه و اقدامات پس مناقصه” می‌باشد. حوزه اصول راهنما شامل موارد زیر است:

  • مهارت‌ها و نقش‌ها
  • اصول قرارداد
  • استانداردهای اجرای کار
  • انطباق با مقررات دولتی
  • ارزیابی بر اساس موقعیت
  • پویایی تیم
  • ارتباطات و مستندسازی

فرآیندهای اصول راهنما در تمام موقعیت‌ها در مدیریت قرارداد و در تمامی مراحل چرخه حیات قرارداد اعمال می‌شود. لازم به ذکر است که چرخه حیات یک قرارداد شامل اقدامات قبل از مناقصه، اقدامات هنگام مناقصه، و اقدامات پس از مناقصه می‌شود.

اقدامات قبل از مناقصه

ساختار سیستم صلاحیت CMBOK حول سه فاز اصلی چرخه حیات یک قرارداد بنا شده است. اولین فاز چرخه حیات یک قرارداد اقدامات قبل از مناقصه است. در این فاز هم برای خریدار و هم برای فروشنده اقداماتی در نظر گرفته شده است.

  • اقدامات خریدار
    • تعریف نیاز
    • تحقیق در بازار
    • برنامه‌ریزی پیشنهاد
    • توسعه پیشنهاد
    • ارائه پیشنهاد
  • اقدامات فروشنده
    • فعالیت‌های قبل از فروش
    • توسعه استراتژی‌های بازار
    • توسعه پیشنهادات (توسعه تجاری، توسعه استراتژی برنده شدن)

اقدامات هنگام مناقصه

دومین فاز از چرخه حیات یک قرارداد اقداماتی است که توسط خریدار و فروشنده هنگام مناقصه انجام می‌شود. اقدامات هنگام مناقصه شامل موارد زیر می‌شود:

  • آنالیز قیمت
  • مذاکرات
  • انتخاب منابع
  • مدیریت تطابق قانونی

اقدامات پس از مناقصه

آخرین فاز از چرخه حیات یک قرارداد اقداماتی است که پس از مناقصه انجام می‌شود. این اقدامات در دو حوزه اجرای قرارداد و اتمام قرارداد جای می‌گیرند. حوزه اجرای قرارداد بر دنبال کردن و مستندسازی عملکرد قرارداد تمرکز دارد و شامل موارد زیر است:

  • مدیریت و نظارت بر قرارداد
  • اطمینان از کیفیت
  • مدیریت قراردادهای فرعی
  • مدیریت تغییرات

حوزه اتمام قرارداد نیز بر رسیدگی و تایید موارد زیر تمرکز می‌کند:

  • الزامات قرارداد برآورده شده‌اند
  • اختلافات حل شده است
  • پرداخت‌های نهایی انجام شده است
  • سایر فعالیت‌های مربوط به اتمام قرارداد تکمیل شده است

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

Average rating 0 / 5. Vote count: 0

No votes so far! Be the first to rate this post.

جهت خدمات مشاوره تماس بگیرید – تلفن (دفتر مرکزی): ۲۸۴۲۶۵۲۰  – ارتباط مستقیم با کارشناسان: ۶۶۱۶۸۲۱۸

دسته‌ها: مدیریت قرارداد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

مقالات مرتبط

ملاحظات تمدید مدت پیمان در تخمین زمان پروژه برای پروژه‌های مشارکت عمومی

مدت پیمان یا مدت اجرای کار، مدت توافق شده بین پیمانکار و کارفرما برای اتمام پروژه در شرایط عادی است. با این حال، اغلب اوقات پروژه‌ها با افزایش زمان مواجه…
بیش تر بخوانید

تحلیل و بررسی مشکلات رایج در تنظیم قرارداد‌های مشارکت در ساخت مالک-سازنده

یکی از متداول‌ترین روش‌های ساخت ساختمان‌های مسکونی و تجاری در کشور، روش مشارکت در ساخت فیمابین مالک زمین و سازنده است. قرارداد مشارکت در ساخت، یکی از انواع قرارداد‌های مشارکت…
بیش تر بخوانید
موافقتنامه، شرایط عمومی و شرایط خصوصی پیمان

آیا شرایط عمومی پیمان (نشریه 4311) بر تمامی قراردادهای پیمانکاری نافذ است؟

مدیریت قرارداد
آیا شرایط عمومی پیمان (نشریه 4311) بر تمامی قراردادهای پیمانکاری نافذ است؟ آیا شرایط عمومی پیمان (نشریه 4311) بر تمامی قراردادهای پیمانکاری نافذ است؟ خیر این چنین نیست. بخشنامه شماره…
بیش تر بخوانید

بررسی رابطه بین دوباره‌کاری‌ها و ادعاهای قراردادی در پروژه‌های ساخت و ساز؛ از منظر اهمیت مفاد قراردادی

مطابق آمار تعداد ادعاهای قراردادی در پروژه‌های عمرانی بسیار زیاد است که این امر موجب تأثیر منفی در پیشرفت پروژه‌ها می‌شود. دوباره‌کاری‌ها یکی از عوامل زمینه‌ای در بروز ادعا در…
بیش تر بخوانید
راهنمای جامع تعیین ساختار قراردادها درصنعت ساخت و ساز

معرفی کتاب ” راهنمای جامع تعیین ساختار قرارداد‌ها درصنعت ساخت و ساز”

مدیریت قرارداد
در ادامه به معرفی کتاب ” راهنمای جامع تعیین ساختار قرارداد‌ها درصنعت ساخت و ساز” نوشته دکتر امین الوانچی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف پرداخته می‌شود که به زودی…
بیش تر بخوانید
می تواند در فیدیک سفید

تعاریف “می‌بایست” و “می‌تواند” در فیدیک سفید (به همراه مقایسه با نشریه 4311)

یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که در مدیریت قرارداد‌های همسان داخل کشور وجود دارد، عدم شفافیت کلمات و عبارات ارائه شده در متن قرارداد است که موضوع موجب بروز دعاوی گوناگونی…
بیش تر بخوانید

آخرین مقالات پایگاه دانش

فهرست